جزئیات مصوبه جدید شورای رقابت
شورای رقابت در اصلاحیه‌ای که مربوط به جلسه ۸۶۹ مورخ ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ است، بخشی از دستورالعمل تنظیم بازار خودروی سواری را تغییر داد. این تصمیم مستقیماً بر نحوه محاسبه بهای تمام شده و قیمت نهایی خودروها اثر می‌گذارد.
در سازوکار قبلی، قیمت پایه رقابتی بر اساس متوسط یک ماهه نرخ ارز حواله‌ای رسمی تجاری کشور محاسبه می‌شد. اما در فرمول جدید، یک متغیر کلیدی اضافه شده است: دسترسی واقعی خودروساز به ارز. اگر شرکت تولیدکننده نتواند تمام ارز مورد نیاز خود را از مسیرهای رسمی تجاری دریافت کند، نرخ ارزی که در عمل برای تامین قطعات و مواد اولیه هزینه کرده، مبنای محاسبه قیمت پایه رقابتی قرار می‌گیرد.
مکانیسم انتقال هزینه به قیمت نهایی
به زبان ساده، اگر خودروساز مجبور شود بخشی از ارز مورد نیاز را با نرخ‌های بالاتر از نرخ رسمی تامین کند، این تفاوت قیمت دیگر در ترازنامه شرکت باقی نمی‌ماند و به فرمول قیمت‌گذاری منتقل می‌شود. این تغییر به معنای آن است که وابستگی قیمت خودروها به هزینه‌های واقعی تامین ارز بیش از پیش شده است.
این موضوع به‌طور ویژه روی گروه‌های زیر اثر می‌گذارد:
- خودروهای مونتاژی که وابستگی شدیدی به واردات کیت‌های CKD دارند.
- خودروهای داخلی که بخشی از قطعات یا مواد اولیه تولیدشان را از بازارهای جهانی تامین می‌کنند.
- تجهیزات و فناوری‌های تولیدی که برای نگهداری و به‌روزرسانی به ارز نیاز دارند.
تاثیر نرخ ارز بر تولیدات داخلی
بسیاری تصور می‌کنند خودروهای داخلی از نوسانات ارزی مصون هستند، اما واقعیت این است که هیچ خودرویی کاملاً مستقل از ارز تولید نمی‌شود. حتی در تولیدات داخلی، بخشی از تجهیزات تولید و مواد اولیه به صورت مستقیم یا غیرمستقیم وابسته به واردات است.
با اجرای این مصوبه، هرگاه بهای تمام شده به دلیل افزایش هزینه تامین ارز بالا برود، خودروسازان مجازند برای اصلاح قیمت کارخانه درخواست جدید ارائه دهند. هرچند افزایش قیمت هنوز به صورت قطعی و یکسان برای تمام مدل‌ها اعلام نشده، اما زیرساخت قانونی برای افزایش قیمت‌ها در صورت عدم دسترسی به ارز رسمی فراهم شده است.