بحران سیاستگذاری و خطر «شهربازی» شدن وزارت ارتباطات
محمدحافظ حکمی با انتقاد شدید از نبود برنامههای پیشدستانه، تأکید کرد که دو سال است دلسوزان نظام نسبت به خطرات استارلینک هشدار میدهند، اما در مقام عمل، حتی یک خط سیاستگذاری مدون در این زمینه صورت نگرفته است. او معتقد است فراگیری این ابزار، میخ آخر را بر تابوت حکمرانی فضای مجازی میکوبد.
حکمی صراحتاً بیان کرد که اگر استارلینک در کشور فعال شود، نقش وزارت ارتباطات و شورای عالی فضای مجازی را میتوان به یک «شهربازی» تشبیه کرد؛ به این معنا که این نهادها با وجود ساختار اداری، دیگر هیچ کنترلی بر جریان دادهها و دسترسیهای کاربران نخواهند داشت.
سیر نزولی ابزارهای کنترل؛ از مسدودسازی تا قطع برق
معاون وزیر ارتباطات برای تبیین وضعیت فعلی، به بررسی روند تغییر ابزارهای حاکمیتگریز در سالهای اخیر پرداخت. او اشاره کرد که رویکرد سلبی در سیاستگذاری، هر بار منجر به پیچیدهتر شدن بحرانها شده است:
- سال ۱۳۹۶:با مسدود کردن یک پلتفرم خاص، کشور به آرامش رسید.
- سال ۱۳۹۸:مسدود کردن یک پلتفرم دیگر کافی نبود و کشور مجبور به قطع سراسری اینترنت شد.
- سال ۱۴۰۱:مسدودسازی دو پلتفرم، موج دوم گسترش ابزارهای حاکمیتگریز را رقم زد.
- سال ۱۴۰۴:در جریان ناآرامیها، برای کنترل وضعیت مجبور شدند کل شبکه را از برق بکشند.
او هشدار داد که ادامه این روند باعث میشود در بحرانهای آتی، تنها راه باقیمانده برای دولت «قطع برق» باشد؛ زیرا استارلینک برخلاف ابزارهای قبلی، اساساً بر شبکه داخلی و زیرساختهای ملی تکیه ندارد.
بیاثر شدن رجیستری و احراز هویت
حکمی در پایان به جنبههای فنی این تهدید اشاره کرد. او تأکید کرد فناوریهای جدیدی مانند استارلینک (Starlink) و دایرکت تو سل (Direct-to-Cell)، تمام تلاشهای دولت برای شناسایی کاربران را زیر سؤال میبرند. به گفته او، در صورت فعال شدن این سیستمها، فرآیندهای سختگیرانه رجیستری دستگاهها و سیستمهای احراز هویت کاربران کاملاً بیاثر خواهد شد، زیرا ارتباط کاربر مستقیماً با ماهواره برقرار میشود و هیچ نقطهای برای نظارت یا مدیریت در شبکه داخلی باقی نمیماند.