میزبانی موزه سینما از آثار مستند جنگ
در تاریخ ششم مهرماه، سالن «فردوس» موزه سینمای ایران میزبان نمایش دو مستند «این سرزمین گرم» و «حاج غلامعلی» بود. این برنامه که با همکاری انجمن تهیهکنندگان سینمای مستند و مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی ترتیب داده شده بود، با اجرای ارد عطارپور برگزار شد.
ترتیب زمانی ثبت وقایع در دوربین شاملی
مرتضی شاملی در این نشست، سیر زمانی ساخت آثارش را تشریح کرد. او مستندات خود را در بازههای مختلفی از دوران جنگ ثبت کرده است تا تصویری جامع از آن دوران ارائه دهد. ترتیب زمانی این آثار به شرح زیر است:
- میهمانانی از جنگ:ساخته شده در دیماه سال ۱۳۵۹، تنها سه ماه پس از آغاز درگیریها.
- این سرزمین گرم:تولید شده در سال ۱۳۶۵ که نقطه آشنایی شاملی با شخصیت «حاج غلامعلی» بود.
- حاج غلامعلی:مستندی که در شهریور سال ۱۳۶۶ و چند ماه پس از فیلم قبلی ساخته شد.
- در جستوجوی مفقودین جنگ:تولید شده در سال ۱۳۶۷، همزمان با امضای قطعنامه و پایان جنگ؛ زمانی که دغدغه یافتن مفقودین در میان مردم شکل گرفته بود.
تحلیل ساختاری: تقابل ایجاز و نقص فنی
روبرت صافاریان در تحلیل خود از این دو اثر، «این سرزمین گرم» را به دلیل رویکرد مستندسازی تحسین کرد. او معتقد است روایت فیلم که از زبان یک پسر نوجوان پیش میرود، با ایجاز مناسبی جزئیات آشپزخانه، شهر و آدمها را به تصویر میکشد. به باور صافاریان، این اثر ساختاری منسجم دارد و هیچ عنصر اضافهای در آن دیده نمیشود.
اما در مورد مستند «حاج غلامعلی»، دیدگاه متفاوتی داشت. او اشاره کرد که انسجام در این فیلم کمتر احساس میشود و بخشی از این مسئله را به افت کیفیت صدا و تصویر نسبت داد؛ نقص فنیای که باعث شده دنبال کردن برخی دیالوگها برای مخاطب دشوار شود.