صاحبخبر - خبرگزاری مهر: ثبت جهانی مجموعه قلعههای الموت در فهرست میراث جهانی یونسکو، به رسمیت شناخته شدن یکی از پیچیدهترین و هوشمندانهترین منظومههای دفاعی و فرهنگی ایران است. پروندهای که پس از ۲۵ سال مطالعه، کاوش، حفاظت و تدوین علمی، سرانجام نام الموت را در کنار برجستهترین میراث بشری قرار داد.
مجموعه قلعههای الموت؛ فراتر از یک دژ
پروندهای که ایران با عنوان «قلعه الموت و استحکامات دفاعی وابسته» به یونسکو ارائه کرد، تنها به قلعه مشهور الموت محدود نمیشود. این پرونده شامل هفت قلعه و دژ تاریخی است: الموت، لمبسر، قسطینلار، شمسکلایه، شیرکوه، ایلان و نویذر شاه. این مجموعه بهصورت یک شبکه منسجم دفاعی و مدیریتی در قلب کوهستانهای البرز غربی شکل گرفته است.
ارزش واقعی این اثر در پیوند میان قلعهها، راههای ارتباطی، روستاها، منابع آب، باغها، زمینهای کشاورزی و ساختار مدیریت سرزمین نهفته است. این ویژگیها باعث شد یونسکو آن را بهعنوان یک «منظر فرهنگی» واجد ارزش برجسته جهانی بشناسد.
الموت؛ مرکزی برای دانش و سازماندهی
یافتههای باستانشناسی نشان میدهد الموت تنها یک پایگاه نظامی نبوده، بلکه مرکزی برای تولید دانش، فعالیتهای علمی، کتابخانه، نجوم، پزشکی، فلسفه و سازماندهی اجتماعی نیز به شمار میرفته است. همین ویژگیها در کنار معماری منحصربهفرد، مهندسی دفاعی و سازگاری هوشمندانه با محیط طبیعی، نقش مهمی در ثبت جهانی این مجموعه ایفا کرده است.
پیشینه تاریخی قلعه الموت
قدمت قلعه الموت بیش از ۱۱۶۰ سال برآورد میشود. برخی از قلعههای این مجموعه، از جمله قلعه لمبسر، قدمتی طولانیتر دارند و نشاندهنده لایههای تاریخی متعدد در این منطقه هستند.