زنان غده پروستات مردان را ندارند. با این حال، در اطراف بخش پایینی مجرای ادرار غددی به نام غدد اسکین قرار دارد. این غدد به دلیل شباهتهای ساختاری و عملکردی، گاهی در متون پزشکی یا عامیانه «پروستات زنانه» نامیده میشوند. غدد اسکین موادی نظیر PSA و PSAP تولید میکنند، اما افزایش سطح PSA در بدن زنان هرگز به معنای ابتلا به سرطان پروستات نیست و این نشانگر در شرایط مختلفی بروز میکند.
تومورهای نادر غدد اسکین و تفاوت آن با پروستات مردان
سرطان غدد اسکین یک بیماری بسیار نادر است و موارد گزارش شده از آن در سطح جهان اندک است. به همین دلیل، اطلاعات پزشکی درباره عوامل خطر، روشهای تشخیص و پروتکلهای درمانی این بیماری در مقایسه با سرطان پروستات مردان بسیار محدودتر است.
استفاده از عبارت «سرطان پروستات در زنان» عملاً گمراه کننده است. وقتی از این اصطلاح استفاده میشود، منظور در واقع تومور بسیار نادر غدد اسکین است، نه سرطانی که در غده پروستات مردان رخ میدهد.
نشانه های هشداردهنده و تشخیصهای افتراقی
در موارد نادر، تودهها یا سرطانهای این ناحیه خود را با علائم مشخصی نشان میدهند. این علائم عبارتند از:
- احساس وجود توده در کنار مجرای ادرار
- درد یا دشواری هنگام ادرار کردن
- تجربه درد در هنگام رابطه جنسی
- حضور خون در ادرار یا ترشحات غیرطبیعی
باید توجه داشت که این نشانهها اختصاصی نیستند. بیماریهای بسیار شایعتری مانند عفونتهای ادراری، کیستها و سایر مشکلات دستگاه تناسلی و ادراری نیز دقیقاً همین علائم را ایجاد میکنند و تشخیص آنها نیازمند بررسی دقیق پزشکی است.
کاربرد PSA و زمان مراجعه به پزشک
غدد اسکین قادر به تولید PSA هستند، اما افزایش این شاخص در زنان لزوماً نشانه بدخیمی نیست. پژوهشها روی کاربرد PSA در تشخیص برخی سرطانهای زنان همچنان ادامه دارد و در حال حاضر نمیتوان تنها بر اساس یک عدد PSA برای تشخیص سرطان تصمیم گرفت.
در صورت مشاهده تودههای جدید، خون در ادرار، درد مداوم یا مشکل در دفع ادرار که بدون علت مشخص ادامه مییابد، مراجعه به پزشک ضروری است. در این شرایط، متخصصان برای شناسایی علت دقیق، از معاینات بالینی، تصویربرداری و در صورت نیاز، نمونهبرداری (بیوپسی) استفاده میکنند.