فاصله میان تحلیل اقتصادی و مقام قانونی
رئیس مجلس معتقد است بالا و پایین رفتن قیمت ارز را نمی‌توان صرفاً به یک توییت یا اتفاقات گذرا نسبت داد. از نظر او، هر قیمتی در بازار، پاسخی به تقاضایی است که پشت آن قرار دارد و بخشی از این تقاضا را نیز سفته‌بازان هدایت می‌کنند. این تحلیل شاید برای یک کارشناس اقتصادی که خارج از ساختار تصمیم‌گیری نشسته است، پذیرفتنی باشد، اما محمدباقر قالیباف در راس قوه مقننه قرار دارد.
مجلس شورای اسلامی نهادی است که قانون وضع می‌کند، بودجه سالانه کشور را تصویب می‌کند و بر عملکرد دولت نظارت دارد. رئیس مجلس این قدرت را دارد که وزیر اقتصاد و رئیس بانک مرکزی را برای پاسخگویی در برابر نوسانات بازار فرا بخواند. مردم امروز از رئیس مجلس انتظار دارند به جای تحلیل علت گرانی دلار، از اختیارات قانونی مجلس برای اصلاح وضعیت استفاده کند.
اعداد تکان‌دهنده و فشار بر معیشت
مسئله ارز دیگر یک بحث دانشگاهی یا تئوریک نیست. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، قیمت دلار آزاد از مرز ۲۴۴ هزار تومان و درهم به حدود ۶۶ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است. این ارقام مستقیماً بر انتظارات تورمی، قیمت کالاهای اساسی، هزینه تولیدات صنعتی و در نهایت قدرت خرید مردم اثر می‌گذارد.
در چنین شرایطی، توضیح اینکه «تقاضا در بازار وجود دارد» برای مردم کافی نیست. شهروندان هر روز نتیجه این نوسانات را روی تابلوهای قیمت می‌بینند. آنچه اکنون مورد نیاز است، پاسخ به این سوال است که مسئولان برای تغییر این روند چه اقدام عملی انجام داده‌اند.
اشراف بانک مرکزی؛ از شعار تا اجرا
محمدباقر قالیباف پیش از این صراحتاً تأکید کرده بود که بانک مرکزی باید بر بازار ارز، سبد ارزی و حتی محل جغرافیایی منابع ارزی کشور اشراف کامل داشته باشد. این مطالبه در جای خود کاملاً درست است، اما اکنون نوبت به پیگیری عملی این ادعا رسیده است.
مجلس باید با قدرت همان مطالبه را تا انتها دنبال کند. سوالات کلیدی که باید پاسخ داده شوند عبارتند از:
- بانک مرکزی در حال حاضر بر چه میزان از منابع ارزی کشور اشراف عملیاتی دارد؟
- سهم ناظران و صادرکنندگان بزرگ در تضعیف ریال چقدر بوده است؟
- چرا گلوگاه‌های اقتصادی که باعث خروج ارز می‌شوند، هنوز بسته نشده‌اند؟
تضعیف پول ملی نتیجه زنجیره‌ای از تصمیمات و حفره‌های اقتصادی است. اگر رئیس مجلس بر اشراف بانک مرکزی تأکید دارد، باید اکنون از ابزارهای نظارتی مجلس برای شناسایی و بستن این حفره‌ها استفاده کند تا ریال دیگر زیر چرخ نوسانات دلاری خرد نشود.