سیستان و بلوچستان با برخورداری از اقلیم گرم و خشک، تابش کمنظیر آفتاب و تنوع خرداقلیمی در دشتها و درههای جنوب شرقی کشور، یکی از خاستگاههای کهن و راهبردی نخلداری در فلات ایران بهشمار میرود. کشت نخل در این خطه تنها یک فعالیت
کشاورزی نیست، بلکه شاکله اصلی زیستبوم، فرهنگ،
اقتصاد معیشتی و زنجیره اشتغال هزاران خانوار روستایی و عشایری را تشکیل میدهد؛ حوزهای که در سالهای اخیر با ورود دانش مهندسی و مدیریت نوین منابع آب، از جایگاه سنتی فاصله گرفته و به یکی از پیشرانهای توسعه صادرات غیرنفتی استان تبدیل شده است.
در جغرافیای نخلکاری استان، تنوع ژنتیکی ارقام خرما ثروتی بیبدیل بوده؛ بهطوریکه
سیستان و بلوچستان گنجینهای از ارقام زودرس، میانرس و دیررس را در خود جای داده است. از خرمای شکلاتی و گوشتی «مضافتی» گرفته تا ارقامی نظیر «ربی» با ماندگاری بالا و درصد رطوبت پایین، در کنار ارقامی نظیر «پیارم»، «زاهدی»، «هلیله»، «کروچ» و «برهی»، طیف وسیعی از سلیقههای مصرفی و بازارهای هدف را در داخل و فراتر از مرزهای ملی پوشش میدهند. این تنوع ژنتیکی کمنظیر، مزیتی استراتژیک برای جذب
سرمایهگذاری در زنجیره ارزش و صنایع فرآوری فراهم کرده است.
در میان قطبهای اصلی نخلداری جنوب شرق، نام «سراوان» با هویتی ویژه پیوند خورده؛ شهرستانی که با اتکا به قناتهای تاریخی، دانش کهن قناتداری و سازگاری شگفتانگیز نخلداران بومی، عنوان یکی از معتبرترین زیستگاههای ژرمپلاسم خرما در آسیا را یدک میکشد. نخلستانهای سراوان به دلیل ارتفاع مناسب از سطح دریا و اختلاف دمای شب و روز در فصل رسیدن بار، محصولی با طعم متمایز، بافت گوشتی مرغوب و ماندگاری ویژه روانه بازار میکنند که توجه خریداران منطقهای و فرامنطقهای را جلب کرده است. ویژگی بارز خرمای سراوان، زیست همزمان ارقام تجاری شاخص در کنار کلکسیونی غنی از تودههای بومی است. در حالی که رقم «مضافتی» و «ربی» هسته اصلی تولید و صادرات این شهرستان را تشکیل میدهند، سراوان همچنان میزبان ارقام ناد