جنگ پهپادها در اوکراین وارد مرحلهای پیچیدهتر شده است. روسیه برای مقابله با سیستمهای پدافندی پیشرفتهای که غرب در اختیار کییف قرار داده، دیگر به حملات تکبعدی یا موجهای تصادفی بسنده نمیکند. اکنون صحبت از عملیاتهای هماهنگ «دو-پهپادی» است؛ روشی که در آن هر هدف توسط یک تیم کوچک و سازمانیافته از پهپادها مورد حمله قرار میگیرد.
مکانیسم حمله جفت-پهپادی؛ فریب و ضربه
در این تاکتیک جدید، دو پهپاد با نقشهای متفاوت اما همزمان وارد فضای عملیاتی میشوند. پهپاد اول معمولاً نقش «طعمه» یا «جذبکننده» را ایفا میکند. هدف این پرنده، فعال کردن رادارهای پدافندی و تحریک سیستمهای ضدهوایی اوکراین است تا موشکهای گرانقیمت خود را روی هدفی کمارزش شلیک کنند.
دقیقا در لحظهای که پدافند درگیر پهپاد اول میشود، پهپاد دوم که در فاصله کوتاهی قرار دارد و تا آن لحظه احتمالاً در حالت سکوت راداری یا در نقاط کور حرکت کرده، فرصت پیدا میکند تا به هدف اصلی ضربه بزند. این هماهنگی زمانی و مکانی، احتمال موفقیت حمله را بهشدت افزایش میدهد.
چرا این روش برای اوکراین خطرناک است؟
سیستمهای پدافندی مدرن بر اساس شناسایی و اولویتبندی اهداف کار میکنند. وقتی روسیه از پهپادهای جفت استفاده میکند، در واقع سیستم تصمیمگیری رادارهای اوکراینی را به چالش میکشد. اپراتورهای پدافندی باید در کسری از ثانیه تشخیص دهند کدام پهپاد تهدید واقعی است و کدام یک صرفاً یک فریب.
برخی از ویژگیهای کلیدی این عملیاتهای جدید عبارتند از:
- کاهش تلفات پهپادهای حامل مواد منفجره با استفاده از پهپادهای ارزانقیمت به عنوان سپر.
- اشباع کردن ظرفیت شلیک سیستمهای پدافندی در بازههای زمانی کوتاه.
- افزایش دقت ضربات به دلیل ایجاد خلأ در پوشش دفاعی هدف.
- ایجاد فشار روانی بر نیروهای عملیاتی پدافند ضدهوایی.
این تحول در تاکتیکهای روسیه نشان میدهد که مسکو در حال تحلیل نقاط ضعف پدافندهای غربی است و سعی دارد با تکیه بر حجم و هوشمندی در عملیات، هزینههای دفاعی اوکراین را بالا ببرد. در واقع، روسیه با این روش، هر موشک پدافندی اوکراین را مجبور میکند تا به جای یک تهدید، روی یک توهم متمرکز شود.