بازی سیاسی ترامپ و توهم صلحطلبی
دونالد ترامپ روی دیدار با مسعود پزشکیان حساب ویژهای باز کرده بود. او میخواست از این ملاقات در حاشیه نشست سران، چهرهای صلحطلب از خود به نمایش بگذارد تا محبوبیت کاهشیافتهاش را بازگرداند. این دیدار برای ترامپ صرفاً یک اقدام دیپلماتیک نبود، بلکه ابزاری برای تقویت جایگاه حزب جمهوریخواه و حفظ اکثریت این حزب در سنا و مجلس نمایندگان آمریکا محسوب میشد.
اما وقتی مشخص شد تهران به دنبال تغییر ساختار سیاسی یا نابودی برنامههای هستهای و موشکی خود نیست، مسیر مذاکره برای کاخ سفید بسته شد. شکست در تحقق این اهداف استراتژیک، ترامپ را به سمتی برد که به جای دیپلماسی، مسیر فشار را برگزیند.
لغو ویزا؛ تکرار الگوی فشار
واکنش ترامپ به عدم تحقق اهدافش، لغو صدور ویزای مسعود پزشکیان و اعضای هیئت همراه وی بود. این اقدام، یادآور رویکرد مشابه او در قبال محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین است. کاخ سفید تلاش کرد از نشست سران به عنوان فرصتی برای عقبنشینی از بحران جنگ ایران استفاده کند، اما در نهایت با بنبست مواجه شد.
ساختار قدرت در ایران و محدودیتهای اجرایی
برای درک دلیل ناکامی برنامههای ترامپ، باید به ساختار تصمیمگیری در ایران نگریست. رئیسجمهور در نظام سیاسی ایران تصمیمگیرنده نهایی در تمامی مسائل کلان کشور نیست. نهادی عالی با هدایت رهبر انقلاب، سیاستهای استراتژیک را مدیریت میکند و چهرههای نظامی، سیاسی و اقتصادی در این مسیر نقش دارند.
همین ساختار باعث شد برنامه ترامپ برای دیدار با پزشکیان در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل نقش بر آب شود. از دیدگاه تهران، آمریکا با همراهی رژیم صهیونیستی جنگ را آغاز کرده و فشارهای گسترده نظامی و اقتصادی را علیه بیش از ۹۵ میلیون ایرانی به کار گرفته است.
محورهای کلیدی تنشهای اخیر
- پیشنهاد ایران برای برقراری آتشبس یک هفتهای در همه جبههها.
- رد پیشنهاد آتشبس توسط دونالد ترامپ.
- لغو ویزای مسعود پزشکیان و هیئت همراه به عنوان واکنش سیاسی.
- تأکید ایران بر عدم پذیرش فشارهای اقتصادی و نظامی آمریکا.