تغییر الگوی اعتراض به ملتهبسازی
برخی جریانهای رادیکال در سالهای اخیر مسیر متفاوتی را در فضای سیاسی در پیش گرفتهاند. این رویکرد که بر پایه تجمعات غیرقانونی و ملتهب کردن افکار عمومی استوار است، در واقع نوعی «بدعت» در فرهنگ سیاسی ایران محسوب میشود. ریشه این رفتارهای تند و دور شدن از متدهای متداول سیاسی را باید در نیمه دوم دهه هفتاد جستوجو کرد؛ زمانی که برخی گروهها شروع به جایگزینی گفتگو با فحاشی و شعارهای تند کردند.
ویژگیهای تحرکات رادیکال
بررسی متدهای بهکارگرفته شده توسط این گروهها نشان میدهد که هدف اصلی آنها نه لزوماً حل مشکلات، بلکه ایجاد هرجومرج و جلب توجهات از طریق رفتارهای ناهنجار است. این الگو شامل محورهای زیر است:
- برگزاری تجمعات بدون مجوز قانونی برای ایجاد فشار روانی.
- استفاده سیستماتیک از فحاشی و توهین به جای ارائه استدلال.
- ملتهبسازی فضای مجازی و واقعی با شعارهای بدعتآمیز.
- تبدیل کردن تنشآفرینی به یک مدل رفتاری تکرارشونده.
تنشآفرینی به مثابه یک کسبوکار
نکته تأملبرانگیز در تحرکات اخیر این است که برای برخی از فعالان این جریان، «اردوکشی» و توهین دیگر یک واکنش احساسی ساده نیست، بلکه به نوعی کسبوکار تبدیل شده است. در این مدل، هرچه میزان توهین و تندروی بیشتر باشد، فضای بیشتری برای دیده شدن و کسب اعتبار در میان طیفی خاص ایجاد میشود.
این روند از نیمه دوم دهه هفتاد کلید خورد و به تدریج جایگزین زبان دیپلماسی داخلی شد. نتیجه این تغییر رویکرد، کاهش فضای گفتگو و افزایش قطببندیهای شدید در جامعه است که در نهایت به نفع هیچ جریان سیاسی سالمی نیست.