ادعای بغداد؛ جهش ۱۱ دلاری هزینه حمل نفت
باسم محمد خضیر العبادی، وزیر نفت عراق، در جلسهای در مجلس نمایندگان این کشور، از افزایش شدید هزینههای انتقال نفت خام خبر داد. او در حضور علی نزار الشطری، رئیس شرکت بازاریابی نفت عراق (سومو)، اعلام کرد که هزینه حمل هر بشکه نفت از ۲۶ دلار به ۳۷ دلار رسیده است.
العبادی دلیل این جهش قیمتی را خرید ۲۵ فروند نفتکش توسط عربستان سعودی دانست. به باور مقام نفتی عراق، این اقدام ریاض بازار حملونقل منطقه را تحت تأثیر قرار داده و باعث گرانی خدمات برای بغداد شده است.
پاسخ ریاض: عامل گرانی، ناامنی است نه خرید کشتی
وزارت انرژی عربستان سعودی در واکنش سریع به این اظهارات، خرید ۲۵ نفتکش را تکذیب کرد. ریاض در بیانیهای رسمی تأکید کرد که افزایش هزینههای حمل نفت ریشه در مسائل امنیتی دارد. طبق تحلیل سعودیها، عوامل زیر باعث گرانی ترابری شدهاند:
- تنشهای نظامی در منطقه و حملات مستقیم به کشتیها.
- اختلال در تردد دریایی در تنگه هرمز.
- رشد ریسک حمل و در نتیجه افزایش چشمگیر هزینههای بیمه.
- کاهش شمار نفتکشهای آماده برای فعالیت در منطقه.
تضاد ادعای خرید و واقعیتهای بازار
بررسی سوابق نشان میدهد شرکت «البحری» عربستان در سپتامبر ۲۰۲۵ مبلغ یک میلیارد دلار برای خرید ۹ نفتکش غولپیکر هزینه کرد تا ناوگان خود را به ۵۰ کشتی برساند. این معامله حدود یک سال پیش از جنجال فعلی رخ داده است. با این حال، وزارت نفت عراق و شرکت سومو هنوز هیچ مدرک یا توضیح رسمی برای اثبات ادعای خرید ۲۵ نفتکش جدید توسط ریاض ارائه نکردهاند.
چرا خرید کشتی توسط یک کشور، هزینه حمل نفت کشور دیگر را بالا میبرد؟
عراق و عربستان هر دو نفت خود را از بنادر جنوبی و از طریق خلیج فارس صادر میکنند. اگرچه بغداد از نفتکشهای سعودی استفاده نمیکند، اما بازار حملونقل نفت یک سیستم متصل است. وقتی بازیگر بزرگی مانند عربستان تعداد کشتیهای تحت مالکیت خود را افزایش میدهد، عرضه نفتکشهای آزاد در بازار کم میشود. این کمبود عرضه در نهایت منجر به افزایش قیمت اجاره کشتیها برای سایر کشورهای منطقه، از جمله عراق، میگردد.