استراتژیهای دفاعی در شرق اروپا مسیر خود را به سمت مدلهای سنتی اما بهروزرسانیشده تغییر دادهاند. روبن استوارت، متخصص جنگ زمینی در موسسه امور بینالملل و امنیت (IISS) لندن، معتقد است کشورهای حوزه بالتیک و لهستان اکنون میلیاردها دلار هزینه میکنند تا دیواری دفاعی در برابر روسیه بسازند. این رویکرد یادآور سیستم دفاعی عظیم «ماژینو» است که فرانسویها در سال ۱۹۳۰ برای جلوگیری از حمله آلمان ساختند؛ هرچند در آن زمان نازیها با دور زدن این استحکامات از طریق بلژیک، فرانسه را به تسلیم کشاندند.
جزئیات فنی سنگربندیهای جدید
تجهیزات دفاعی جدید تنها به بتن و دیوار محدود نمیشود. این سیستمها ترکیبی از تکنولوژی مدرن و موانع فیزیکی کلاسیک هستند. استونی به تنهایی برای ساخت ۶۰۰ واحد از این استحکامات برنامهریزی کرده است. اجزای این شبکه دفاعی شامل موارد زیر است:
- موانع ضدتانک سهشاخه (کلاسیک) و سنگرهای پیشساخته.
- مناطق نظارت فشرده و سیستمهای شناسایی پیشرفته.
- توزیع نقاط قدرت آتش و مواضع استقرار نیروها.
- ایجاد یک سیستم شبکهای دفاعی که تا عمق ۵۰ کیلومتر امتداد دارد.
خروج از پیمان ممنوعیت مینهای زمینی
تغییر استراتژی دفاعی در شرق اروپا به تغییرات حقوقی و دیپلماتیک نیز منجر شده است. لهستان، فنلاند و کشورهای حوزه بالتیک برای تقویت لایههای دفاعی خود، از پیمان بینالمللی ممنوعیت مینهای زمینی خارج شدند. استفاده از مینها در کنار موانع فیزیکی، بخشی از طرح جامع این کشورها برای کند کردن سرعت پیشروی احتمالی نیروهای روسیه است.
تاثیر جنگ اوکراین بر بازگشت استحکامات
تجربیات میدان نبرد در اوکراین، دلیل اصلی احیای این مفاهیم حفاظتی قدیمی است. در سال ۲۰۲۳، روسیه با تکیه بر «خط سوروویکین»، ضدحمله اوکراینیها را خنثی کرد و کنترل مناطق فعلی را به دست گرفت. اما اکنون وضعیت برعکس شده است؛ نیروهای روسیه برای نفوذ به استحکامات دفاعی اوکراینیها هزینه جانی بسیار گزافی میپردازند، در حالی که دستاوردهای ارضی آنها بسیار اندک است. همین اثربخشی سیستمهای دفاعی آماده، کشورهای همسایه روسیه را متقاعد کرد تا دوباره به سراغ ساخت سنگرها و موانع بتنی بروند.