دیدگاههای آیتالله سید علی خامنهای در حوزه سیاست خارجی، مجموعهای منسجم از مبانی اعتقادی، اصول ثابت و راهبردهای عملی است که طی سالها رهبری ایشان در قالب سخنرانیها، پیامها و سیاستگذاریهای کلان تبیین شده است. در این مجموعه، استقلال همهجانبه کشور، اتکا به توان داخلی و حفظ عزت ملی جایگاهی محوری دارد و بر این باور استوار است که استقلال سیاسی بدون پشتوانه اقتصادی، علمی و فناوری پایدار نخواهد بود.
سیاست خارجی در اندیشه ایشان بر اصول «عزت، حکمت و مصلحت»، مقاومت در برابر نظام سلطه، توسعه روابط با همسایگان و کشورهای مستقل، دیپلماسی فعال و قدرت درونزا استوار است. در همین چارچوب، حمایت از آرمان فلسطین و نقشآفرینی در شکلگیری و تثبیت محور مقاومت نیز از مهمترین مؤلفههای این رویکرد به شمار میرود.
اصول سیاست خارجی
سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر اساس اصول قانون اساسی استوار است و یکی از مهمترین این اصول، سیاست «نه شرقی، نه غربی» و دستیابی به استقلال کامل کشور است. آیتالله خامنهای و امام خمینی (ره) همواره بر این اصل تأکید داشتند که جمهوری اسلامی باید کشوری مستقل باشد و بدون اتکا به قدرتهای خارجی، امور خود را اداره کند.
میراث سیاست خارجی
استقلال، همواره یکی از ارکان سیاست خارجی جمهوری اسلامی در همه ابعاد بوده است. در کنار آن، اولویت سیاست خارجی ایران از ابتدای انقلاب تاکنون، توسعه روابط با کشورهای همسایه و برقراری مناسباتی دوجانبه و چندجانبه مبتنی بر احترام متقابل بوده است.
گفتوگو با کارشناس مسائل بینالملل
برای بررسی ابعاد این میراث در عرصه سیاست خارجی، احمد دستمالچیان، سفیر اسبق ایران در لبنان و اردن و کارشناس مسائل بینالملل، دیدگاههایی را مطرح کرده است. وی در پاسخ به جایگاه «استقلالخواهی» در سیاست خارجی از دیدگاه رهبر انقلاب، بر تأکید ایشان بر تعامل با کشورهای جهان، بهویژه همسایگان، در عین حفظ استقلال و خودکفایی اشاره کرد.