بحران قیمتها و فشار سیاسی بر جمهوریخواهان
ثبت رکورد جدید قیمت گازوئیل در بازار آمریکا، فشارها را بر دونالد ترامپ و حزب جمهوریخواه افزایش داده است. در حالی که انتخابات میاندورهای نوامبر نزدیک میشود، نوسانات قیمتی سوخت میتواند به یک نقطه ضعف سیاسی تبدیل شود. ترامپ برای کنترل این وضعیت، ایده محدود کردن صادرات گازوئیل را پیش کشیده است؛ اقدامی که هدف آن افزایش عرضه در داخل خاک آمریکا و کاهش قیمتها برای مصرفکنندگان داخلی است، اما پیامدهای گستردهای برای بازارهای جهانی خواهد داشت.
عواملی که عرضه جهانی گازوئیل را مختل کرد
بحران فعلی نتیجه تلاقی چندین تنش ژئوپلیتیک و اختلال در زنجیره تأمین است. کاهش ظرفیت پالایش جهانی و ناامنی در مسیرهای انتقال انرژی، بازار را به شدت تحت فشار قرار داده است. مهمترین دلایل این وضعیت عبارتند از:
- کاهش ظرفیت پالایش:جنگ اوکراین و تنشهای منطقه خلیج فارس باعث شد نزدیک به ۹ درصد از ظرفیت پالایش جهانی از مدار خارج شود.
- ناامنی در تنگه هرمز:تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، انتقال فرآوردههای نفتی را دشوار کرد و هزینههای بیمه و حملونقل دریایی را به شدت افزایش داد.
- سقوط صادرات خاورمیانه:صادرات گازوئیل از منطقه خاورمیانه در بازه زمانی مارس تا اوت تقریباً به نصف کاهش یافت. اختلال در فعالیت برخی پالایشگاههای منطقه نیز عرضه را محدودتر کرد.
جزئیات طرح ترامپ و زمان اجرای آن
طرح پیشنهادی ترامپ بر محور محدودیت یا توقف احتمالی صادرات گازوئیل برای یک بازه ۹۰ روزه متمرکز است. پیشبینی میشود این طرح تا پایان سال ۲۰۲۶ اجرایی شود. هدف اصلی این استراتژی، تزریق سوخت به بازار داخلی آمریکا درست در هفتههای منتهی به انتخابات نوامبر است تا از نارضایتی رایدهندگان به دلیل گرانی سوخت جلوگیری شود.
شوک قیمتی در اروپا و آمریکای لاتین
اگر آمریکا صادرات خود را محدود کند، اروپا و آمریکای لاتین اولین قربانیان این تصمیم خواهند بود. گازوئیل نزدیک به دو سوم انرژی مورد نیاز برای حملونقل جادهای در اروپا را تأمین میکند و ایالات متحده سهم بزرگی از این نیاز را پوشش میدهد. در واقع، آمریکا حدود یکسوم از کل واردات گازوئیل اروپا را تأمین کرده است و هرگونه کاهش در این جریان، قیمتها را در بازارهای جهانی به شدت افزایش میدهد.