فاطمه ثقفی، مدیر نظارت معاونت غذا و داروی یزد، با اشاره به اهمیت توجه به تاریخ مصرف داروها، بیان کرد که داروها ابزارهای مهمی برای حفظ و ارتقای سلامت هستند، اما عمر مفید مشخصی دارند. مصرف یا دفع نادرست آنها میتواند سلامت انسان و محیطزیست را با مخاطراتی همراه کند.
بر اساس توصیههای سازمان جهانی بهداشت و سازمان غذا و دارو، رعایت تاریخ انقضا، شرایط نگهداری صحیح و امحای اصولی داروها از اصول مهم ایمنی دارویی است. تاریخ انقضا، آخرین زمانی است که تولیدکننده، کیفیت، ایمنی و اثربخشی دارو را در صورت نگهداری استاندارد تضمین میکند.
پیامدهای مصرف داروهای تاریخمصرفگذشته
پس از تاریخ انقضا، تولیدکننده مسئولیتی در قبال عملکرد دارو ندارد. ماده مؤثره دارو ممکن است تجزیه شده یا قدرت درمانی خود را از دست بدهد. این تغییرات بسته به نوع دارو، شکل دارویی و شرایط نگهداری متفاوت است. بنابراین، حتی اگر ظاهر دارو تغییری نکرده باشد، مصرف آن توصیه نمیشود.
یکی از مهمترین پیامدهای مصرف داروهای تاریخمصرفگذشته، کاهش اثربخشی درمان است. این کاهش قدرت میتواند موجب شکست درمان، طولانی شدن روند بیماری، تشدید علائم و در برخی موارد بروز عوارض جدی شود.
اهمیت ویژه در بیماریهای مزمن و عفونی
این موضوع در بیماریهایی مانند بیماریهای قلبی، دیابت، عفونتهای شدید و سایر بیماریهای مزمن اهمیت بیشتری دارد، زیرا کاهش اثر دارو ممکن است سلامت بیمار را به خطر بیندازد.
در مورد مصرف آنتیبیوتیکها، کاهش قدرت آنها میتواند منجر به دریافت دوز درمانی ناکافی شود. این شرایط احتمال شکست درمان را افزایش داده و زمینه را برای انتخاب و گسترش باکتریهای مقاوم فراهم میکند. مقاومت میکروبی یکی از مهمترین تهدیدهای سلامت عمومی در جهان محسوب میشود.
برخی داروها نسبت به سایر فرآوردهها حساستر هستند و پس از پایان تاریخ انقضا، تغییرات بیشتری در آنها رخ میدهد.