در ماههای اخیر، رویه ملوانی به یکی از مسیرهای اصلی تأمین بخشی از بازار لوازم جانبی تلفن همراه تبدیل شده است. محدودیت در ثبت سفارش تجاری برای این گروه از کالاها و در مقابل، سادگی فرآیندهای واردات از طریق رویه ملوانی، موجب شده است بسیاری از فعالان اقتصادی این مسیر را برای تأمین کالاهای خود انتخاب کنند.
در رویه ملوانی، برخلاف واردات تجاری، فرآیندهایی نظیر ثبت سفارش، تخصیص ارز، تأمین ارز و بخشی از تشریفات معمول واردات وجود ندارد یا با ضوابط سادهتری انجام میشود؛ موضوعی که باعث شده این رویه برای واردکنندگان جذابیت بیشتری پیدا کند. با صدور کد نقش مالک کالای ملوانی در سامانه جامع تجارت، امکان انتقال مالکیت کالا از ملوان به شرکتهای تجاری فراهم شده و این کالاها اکنون به صورت رسمی توسط شرکتهای بازرگانی، عمدهفروشان، خردهفروشان و سکوهای فروش اینترنتی در بازار عرضه میشوند.
ضرورت شفافیت مالیاتی در عرضه رسمی کالا
تغییر ساختار عرضه کالاهای ملوانی باعث شده این کالاها دیگر صرفاً در بازارهای محلی مبادله نشوند، بلکه مستقیماً به دست مصرفکننده نهایی در سراسر کشور برسند. به همین دلیل، نحوه وصول مالیات بر ارزش افزوده این کالاها از اهمیت بیشتری نسبت به گذشته برخوردار شده است. در حال حاضر، کالاهای واردشده از طریق رویه ملوانی هنگام ورود مشمول پرداخت مالیات و عوارض هستند، اما بررسی اسناد گمرکی نشان میدهد نحوه ثبت این مبالغ در اظهارنامههای گمرکی (در برخی مبادی ورودی) با رویه معمول واردات تجاری تفاوت دارد.
ابهام در ثبت مالیات در ردیف 42 اظهارنامه گمرکی
بررسی اظهارنامههای گمرکی تعدادی از گمرکهای اجرایی نشان میدهد مبالغ مربوط به حقوق ورودی، عوارض و مالیات بر ارزش افزوده کالاهای ملوانی به صورت تجمیعی در ردیف 42 اظهارنامه گمرکی ثبت و وصول میشود؛ ردیفی که به طور سنتی محل ثبت حقوق ورودی و سایر وجوه مرتبط با واردات کالا است. این در حالی است که در واردات تجاری، مالیات و عوارض ارزش افزوده به صورت مستقل در ردیف 47 اظهارنامه گمرکی ثبت میشود و اطلاعات همین ردیف مبنای محاسبه مالیات ستانی قرار میگیرد.