نشست هراره و نقشه راه تابآوری
نمایندگان کشورهای آنگولا، بوتسوانا، مالاوی، موزامبیک، نامیبیا، تانزانیا، زامبیا و زیمبابوه در بازه زمانی ۹ تا ۱۱ سپتامبر در هراره گرد هم آمدند. هدف این نشست، بررسی دقیق «برنامه ایجاد تابآوری غذا، معیشت و اکوسیستمها» در حوضه رودخانه زامبزی و برنامهریزی برای مراحل اجرایی آن بود. این کارگاه پیشدرآمدی بر یک مأموریت ارزیابی جامع است تا پیش از آغاز عملیات، تمامی جزئیات طراحی برنامه بازبینی شود.
زامبزی؛ شریان حیاتی جنوب آفریقا
حوضه رودخانه زامبزی تنها یک مسیر آبی نیست، بلکه زیربنای زندگی میلیونها انسان است. بخشهای گستردهای از کشاورزی، شیلات و تأمین آب آشامیدنی منطقه به این حوضه وابسته است و حتی صنعت گردشگری حول محور آبشار ویکتوریا میچرخد. از منظر انرژی، سدهای برقآبی «کاریبا» و «کاهورا باسا» مستقیماً از منابع این رودخانه تغذیه میکنند؛ بنابراین هرگونه اختلال در جریان آب، امنیت انرژی این کشورها را به خطر میاندازد.
بحران اقلیمی و تهدید معیشت
تغییرات اقلیمی و افزایش دما، فشار را بر منابع مشترک این حوضه دوچندان کرده است. در این جغرافیا، یک فصل خشکسالی کافی است تا برداشت محصولات کشاورزی سقوط کند، تولید برق کاهش یابد و درآمدهای خانگی نابود شود. در مقابل، وقوع سیلابهای شدید نیز زمینهای کشاورزی را میشوید و معیشت خانوادههای وابسته به خاک را با بحران مواجه میکند. افزایش تقاضا برای آب در کنار نوسانات اقلیمی، اجرای این برنامه را به ضرورتی تبدیل کرده است.
چهار محور استراتژیک برای نجات منطقه
برنامه پیشنهادی برای مقابله با این تهدیدات، بر چهار مؤلفه کلیدی استوار است:
- مدیریت بهینه منابع طبیعی
- ارتقای تابآوری جوامع در برابر تغییرات اقلیمی
- تقویت دانش و ظرفیتهای نهادی
- ایجاد هماهنگیهای استراتژیک میان کشورهای عضو
این طرح شامل اقداماتی نظیر احیای زمینهای تخریبشده، بهبود مدیریت منابع آب و ترویج کشاورزی هوشمند است. همچنین تلاش میشود زنجیره تولید، فرآوری و بازار تقویت شود تا کشاورزان سود بیشتری از محصولات خود ببرند. در این برنامه، تمرکز ویژهای بر ایجاد فرصتهای اقتصادی برای زنان و جوانان وجود دارد تا حفاظت از محیط زیست با اشتغال مستقیم گره بخورد.
دکتر لائوالی گاربا، مدیر تحقیقات، تولید و پایداری کشاورزی بانک توسعه آفریقا، در این نشست از شرکا خواست تا سیاستها و منابع لازم را برای عملیاتی کردن این برنامه بسیج کنند.