کارنامه سدهای تهران: از امیرکبیر تا ماملو
وضعیت ذخایر آبی پایتخت را باید در تضاد میان برخی سدهای پر شده و برخی مخازن در وضعیت بحرانی دید. طبق آمارهای شرکت مدیریت منابع آب ایران تا تاریخ ۲۸ شهریور ماه، موجودی سد امیرکبیر با ۱۴۰ میلیون مترمکعب، به ۷۸ درصد پرشدگی رسیده است. این رقم در مقایسه با سال گذشته جهشی ۳۶۷ درصدی را تجربه کرده است.
اما در نقطه مقابل، وضعیت سایر سدها نگرانکننده است. جزئیات موجودی مخازن به شرح زیر است:
- سد لار:موجودی ۴۴ میلیون مترمکعب (۵ درصد پرشدگی)؛ کاهش ۸۲ درصدی نسبت به سال قبل.
- سد لتیان:موجودی ۳۳ میلیون مترمکعب (۴۴ درصد پرشدگی)؛ تغییر ۵۷ درصدی نسبت به سال گذشته.
- سد ماملو:موجودی ۳۱ میلیون مترمکعب (۱۲ درصد پرشدگی)؛ تغییر ۵۸ درصدی نسبت به سال قبل.
موجودی سد ماملو در مقایسه با چهار سد دیگر تهران، همچنان در وضعیت نامناسبی قرار دارد و نشان میدهد که توزیع بارشها در مناطق مختلف مخازن یکسان نبوده است.
تکیه بر منابع جدید؛ راهکاری موقت یا پایدار؟
بارشهای اسفند و فروردین تا حدی به بهبود وضعیت کمک کرد، اما واقعیت این است که یک دوره بارندگی نمیتواند آثار ویرانگر شش سال خشکسالی را بهطور کامل جبران کند. تکیه صرف بر تامین آب از منابع جدید، راهکاری پایدار نیست. برای عبور از این بحران، توسعه زیرساختها باید در کنار اصلاح جدی الگوی مصرف پیش برود.
کاهش مصارف غیرضروری و الزام مشترکان پرمصرف به استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف، از اولویتهای ضروری است. در این میان، نقش شهروندان به عنوان مهمترین سرمایه برای عبور از ناترازی آب برجسته میشود؛ اصلاح رفتار مصرفی میتواند بدون کاهش رفاه و بهداشت خانوارها، پایداری منابع را تضمین کند.
خط قرمز منابع زیرزمینی
منابع آب زیرزمینی سرمایهای راهبردی هستند که طی میلیونها سال شکل گرفتهاند. برداشت بیرویه از این منابع برای جبران ناترازیهای کوتاهمدت، خطای استراتژیکی است که پیامدهای بلندمدتی خواهد داشت. مدیریت منابع آب تاکید دارد که نباید برای حل مشکلات لحظهای، ذخایر زیرزمینی را قربانی کرد.