روزنامه هفت صبح در گزارشی درباره تغییر نقشه سلامت دانشآموزان و افزایش تهدیدهای مرتبط با سبک زندگی نوشته است که اگر به سالهای پیش برگردیم، دغدغههای بهداشتی در مدارس بیشتر حول محور بیماریهای عفونی و مشکلات کلاسیک دوران کودکی میچرخید. اما امروز، تصویر متفاوتی از سلامت دانشآموزان ایرانی ترسیم میشود.
دکتر رضا سعیدی، رئیس مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، از حقیقتی میگوید که نیازمند توجه جدی است: اینکه الگوی مشکلات سلامت دانشآموزان در حال تغییر است. او معتقد است وضعیت جسمانی بچهها را نمیتوان با یک شاخص ساده یا یک مطالعه مقطعی قضاوت کرد؛ بلکه وزارت بهداشت برای رسیدن به یک تصویر دقیق، مجموعهای از دادههای حاصل از ارزیابیهای سلامت، غربالگریهای دورهای و نظام ارجاع مراجعات را به صورت یکپارچه بررسی میکند.
برای ممانعت از وقوع مشکلات بهداشتی و شناسایی به موقع آنها، «نظام مراقبت سلامت» برای گروه سنی 5 تا 18 سال طراحی و با همکاری وزارت آموزش و پرورش اجرا شده است. این فرایند به گونهای برنامهریزی شده که معاینات دورهای در پایههای تحصیلی مختلف انجام شود. این مسیر از همان لحظه ورود به مدرسه آغاز میشود.
در قالب «طرح سنجش سلامت جسمانی و آمادگی تحصیلی»، نوآموزان پیشدبستانی و ابتدایی بررسی میشوند. اما ارزیابیهای جامعتر در سه مقطع کلیدی یعنی پایه چهارم ابتدایی، پایه اول متوسطه اول (هفتم) و پایه اول متوسطه دوم (دهم) صورت میگیرد. در این مقاطع، معاینات در دو سطح «غیرپزشک» و «پزشک» انجام میشود تا هیچ جنبهای از سلامت دانشآموز نادیده گرفته نشود.
در سطح خدمات غیرپزشکی، مواردی چون وضعیت واکسیناسیون، رشد (قد و نمایه توده بدنیBMI)، بینایی، شنوایی، سلامت پوست و مو (شامل بررسی شپش و گال)، دهان و دندان، سل و آسم، فشار خون و سلامت روان بررسی میشود. نکته قابل توجه این است که در این مرحله، «رفتارهای پرخطر» نیز زیر نظر گرفته میشود؛ مواردی مثل تغذیه نامناسب، کمتحرکی، قرار داشتن در معرض خطر بیماریها.
- وضعیت واکسیناسیون
- رشد (قد و BMI)
- بینایی
- شنوایی
- سلامت پوست و مو
- سلامت دهان و دندان
- بررسی سل و آسم
- فشار خون