دیوار دیجیتال پیش روی بیماران
فناوری باید ابزاری برای کاهش فاصله باشد، اما در بازار خدمات سلامت ایران، اتفاقاً سدی میان بیمار و پزشک ساخته است. دسترسی نابرابر به اینترنت و عدم آشنایی با پلتفرمهای پیچیده دیجیتال، گروه بزرگی از جامعه را از چرخه درمان خارج کرده است. سالمندان و افرادی که ابزارهای هوشمند در اختیار ندارند، حالا برای یک نوبت ساده به کمک دیگران وابستهاند.
یک خانم سالمند در این باره میگوید: «کار با این سامانهها برای من سخت است و معمولاً باید از فرزندانم بخواهم برایم نوبت بگیرند. اگر آنها نباشند، عملاً نمیتوانم نوبت بگیرم.» این تجربه نشان میدهد که فناوری در صورت عدم نظارت، میتواند به جای تسهیل، مشکلساز شود.
هزینههای اضافی و فشار منشیها
بسیاری از مراجعکنندگان از هزینههای جانبی که بابت نوبتگیری آنلاین پرداخت میکنند، گلایهمندند. این مبالغ در کنار هزینههای ویزیت و دارو، فشار مالی روی بیماران را دوچندان میکند. نکته قابلاتفاقتر این است که در برخی مطبها، منشیها دیگر نوبت حضوری یا تلفنی نمیدهند و بیماران را مجبور میکنند برای دریافت وقت پزشک، حتماً از سامانههای آنلاین استفاده کنند.
یکی از بیماران متخصص غدد در این زمینه میگوید: «وقتی هزینه نوبت را هم کنار هزینه ویزیت و دارو میگذارم، مراجعه به پزشک برایم سنگینتر میشود. متأسفانه برخی منشیها بجای نوبت دادن، ما را به سامانههای آنلاین ارجاع میدهند.»
ظهور دلالان نوبت در فضای مجازی
در حالی که نظام پزشکی تأکید کرده تعرفهای برای نوبتگیری تعریف نشده است، بازار سیاه نوبتگیری در فضای مجازی شکل گرفته است. اکنون در سایتهای درج آگهی، تبلیغاتی دیده میشود که با وعده «گرفتن سریع نوبت برای تخصصهای سخت»، خدمات نوبتگیری آنلاین را برای کل کشور عرضه میکنند. این خدمات در واقع نوعی واسطهگری یا «نوبتفروشی» است که از خلأ نظارتی بر سامانههای آنلاین بهره میبرد.
این وضعیت منجر به نتایجی شده است که در ادامه میآید:
- کاهش شانس دریافت نوبت برای افرادی که با تکنولوژی آشنا نیستند.
- ایجاد درآمد غیرقانونی برای واسطهها و دلالان نوبت.
- افزایش هزینههای درمان برای اقشار کمدرآمد.
- مجبور شدن بیماران به استفاده از پلتفرمهای ثالث برای دسترسی به پزشک مورد نظر.