دیپلماسی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، فراتر از سخنرانیهای رسمی و عکسهای یادگاری، در اتاقهای پشتی و دیدارهای بسته شکل میگیرد. در این فضای پرتنش، توجهها به این است که آیا دونالد ترامپ و رئیسجمهور ترکیه میتوانند فرصتی برای دیدار پیدا کنند یا خیر. هر دو پایتخت در وضعیت دشواری قرار دارند؛ واشنگتن برای مدیریت پروندههای پیچیده منطقهای به آنکارا وابسته است و ترکیه نیز فهرست بلندی از مطالبات را پیش روی دولت ترامپ گذاشته است.
پروندههای باز و نیازهای متقابل
همکاریهای نظامی و دفاعی گسترده میان دو کشور، علیرغم تمام اختلافات، همچنان پابرجاست. واشنگتن برای پیشبرد اهداف خود در چندین جبهه کلیدی، به نقش ترکیه به عنوان یک متحد استراتژیک نیاز دارد. این پروندهها شامل موارد زیر است:
- مدیریت بحران در سوریه و مقابله با نیروهای کرد
- هماهنگی در پرونده غزه و تنشهای خاورمیانه
- تعاملات پیچیده در رابطه با روسیه و جنگ اوکراین
نقاط اصطکاک؛ از اس-۴۰۰ تا تحریمها
اعتماد میان دو طرف با خرید سامانه پدافندی اس-۴۰۰ توسط ترکیه بهشدت خدشهدار شد. این تصمیم نه تنها واشنگتن را برآشفت، بلکه منجر به فعال شدن تحریمهای «کاتسا» (CAATSA) شد. علاوه بر این، حمایت آمریکا از نیروهای کرد در سوریه، یکی از اصلیترین نقاط اصطکاک است که آنکارا آن را تهدیدی برای امنیت ملی خود میبیند. ترکیه در این مسیر تلاش میکند تا با حفظ تعادل، «خودمختاری راهبردی» خود را به رخ بکشد و نشان دهد که دیگر صرفاً یک بازیگر پیرو در استراتژیهای آمریکا نیست.
سقوط هیمنه و منطق ماکیاولی
بررسیها نشان میدهد نفوذ جهانی آمریکا در حال کاهش است. در تحلیل «Türkiye Today»، با اشاره به دیدگاه ماکیاولی مبنی بر اینکه «برای یک حاکم بهتر است ترسناک باشد تا محبوب»، اشاره شده که آمریکا در حال حاضر در وضعیتی است که نه لزوماً محبوب است و نه آنقدر قدرتمند به نظر میرسد که دیگران از او بترسند. لرزش «مشت آهنین» آمریکا، بهویژه در مناطق حساس مانند ایران، باعث شده تا کشورهایی مانند ترکیه با جسارت بیشتری برای حفظ منافع ملی خود پیش بروند. در این فضای جدید، شیمی شخصی میان رهبران و منافع متقابل، تنها ابزارهای باقیمانده برای جلوگیری از فروپاشی کامل اعتماد است.