شکارگاه پنهان رگها در سنین جوانی
بیماریهای قلبی معمولاً با یک اتفاق ناگهانی مانند سکته یا حمله قلبی خود را نشان میدهند، اما این اتفاقات بهندرت بدون هشدار رخ میدهند. در واقع، آسیبهای رگی سالها پیش از وقوع بحران شکل میگیرند. پژوهشی جدید نشان میدهد تصلب شرایین یا آترواسکلروز (Atherosclerosis) یعنی تجمع تدریجی پلاکهای چربی در دیواره رگها، ممکن است در دهههای ابتدایی زندگی و در حالی که فرد هیچ نشانهای از بیماری ندارد، آغاز شود.
این مطالعه که توسط هنینگ بوندگارد از بیمارستان دانشگاه کپنهاگ و بورخا ایبانز از مرکز ملی تحقیقات قلب و عروق اسپانیا هدایت شد، نزدیک به ۱۷ هزار بزرگسال ۱۸ تا ۷۰ ساله در دانمارک و اسپانیا را مورد بررسی قرار داد. نتیجه تکاندهنده بود: بیش از ۵۷ درصد از شرکتکنندگان، نشانههایی از آترواسکلروز پنهان در بدن داشتند.
مکانیسم تخریب رگها و مسیر پیشرفت بیماری
آترواسکلروز زمانی رخ میدهد که چربی، کلسترول و مواد دیگر در دیواره رگها جمع شده و پلاک میسازند. این پلاکها بهمرور زمان مسیر جریان خون را تنگ میکنند. خطر اصلی زمانی است که این پلاکها پاره شوند؛ در این حالت لختههای خونی شکل میگیرند که میتوانند باعث انسداد کامل رگ و در نهایت حمله قلبی یا سکته مغزی شوند. نکته کلیدی اینجاست که این فرآیند سالها بهصورت بیصدا پیش میرود و فرد متوجه تخریب رگهای خود نمیشود.
نقاط حساس بررسی شده در پژوهش
محققان برای شناسایی این پلاکها از سونوگرافی و سیتی آنژیوگرافی استفاده کردند و سه ناحیه حیاتی بدن را زیر نظر گرفتند:
- شریانهای کاروتید در ناحیه گردن
- شریانهای فمورال در پاها
- رگهای کرونری که وظیفه خونرسانی به عضله قلب را بر عهده دارند
تفاوتهای جنسیتی و آمارهای سنی
بررسی دادههای مربوط به ۱۳ هزار و ۱۸۶ نفری که تصویربرداری کامل داشتند، نشان داد که حتی در گروه سنی ۱۸ تا ۲۹ سال، حدود یک نفر از هر ۱۳ نفر نشانههای آترواسکلروز را داشتند. با افزایش سن، شکاف میان مردان و زنان در بروز این بیماری عمیقتر میشود.
در دهه چهارم زندگی (از ۳۰ سالگی به بعد)، آمارها نشان میدهد که ۳۴.۶ درصد مردان و ۲۱.۳ درصد زنان دارای پلاکهای قابل تشخیص در رگها هستند. پژوهشگران دریافتند مردان معمولاً ۵ تا ۱۰ سال زودتر از زنان علائم این بیماری را نشان میدهند، اما در مقابل، سرعت افزایش پلاکها در زنان در دوران میانسالی شتاب بیشتری میگیرد.