پرسش قدیمی اخترزیستشناسی ساده است: اگر میلیاردها سیاره در مناطق قابل سکونت وجود دارند، چرا هنوز هیچ نشانی از تمدنهای فرازمینی پیدا نشده است؟ این تناقض که به «پارادوکس فرمی» شهرت دارد، بسیاری از دانشمندان را به این باور رسانده که نوعی «فیلتر» در مسیر تکامل تمدنها وجود دارد و مانع از گسترش آنها در پهنه کیهان میشود. حالا مأموریت «فرمی اکسپلورر» قصد دارد با یک رویکرد عملیاتی، بخشی از این معمای بزرگ را حل کند.
مأموریتی ۱۵ میلیون دلاری برای سفری ۷۷ هزار ساله
فیلیپ جانستون، ریاضیدان و فیزیکدان بریتانیایی و بنیانگذار شرکت Starcloud، رهبری این پروژه را بر عهده دارد. جانستون که پیش از این در زمینه دیتاسنترهای مداری فعال بود، اکنون در کنار گروهی از کارآفرینان به دنبال جمعآوری بودجهای محدود برای یک هدف بلندپروازانه است. آنها میخواهند با هزینهای بالغ بر ۱۵ میلیون دلار، فضاپیمای کوچکی با محموله علمی حدود یک کیلوگرم بسازند و آن را به سمت آلفا قنطورس پرتاب کنند.
این سفر، برخلاف تصورات علمی-تخیلی، بسیار زمانبر است. برآوردهای تیم پروژه نشان میدهد که فضاپیما در صورت موفقیت، در کمتر از ۸۰ هزار سال به مقصد خواهد رسید. با وجود این بازه زمانی طولانی، هدف اصلی پروژه نه رسیدن به پاسخهای فوری، بلکه اثبات یک توانمندی فنی است.
تفاوت با پروژههای کلان؛ تکیه بر فناوریهای موجود
تیم فرمی اکسپلورر برخلاف برنامههایی نظیر Breakthrough Starshot، به دنبال اختراع پیشرانهای عجیب یا جذب بودجههای میلیاردی از سازمانهایی مثل ناسا نیست. استراتژی این گروه ساده است: اجرای یک مأموریت حداقلی با کمترین هزینه ممکن تا سال ۲۰۲۹. جانستون معتقد است همین اقدام ساده میتواند دو فرض کلیدی در مورد فیلترهای پارادوکس فرمی را رد کند:
- این فرض که تمدنها اساساً تمایلی به ارسال کاوشگر به ستارههای دیگر ندارند.
- این باور که سفر میانستارهای از نظر فنی بیش از حد دشوار و غیرممکن است.
چالش سرعت و پیشران خورشیدی
بزرگترین مانع پیش روی این مأموریت، طی کردن فاصله ۴.۳۷ سال نوری تا آلفا قنطورس است. برای اینکه زمان سفر از مرز ۸۰ هزار سال پایینتر بیاید، فضاپیما باید به سرعتهای بسیار بالایی دست یابد.، طرح اولیه پروژه بر استفاده از پیشرانهای خورشیدی و اجرای مانورهای دقیق در نزدیکی خورشید متمرکز است تا با بهرهگیری از نیروی گرانشی و تابشی، شتاب لازم برای خروج از منظومه شمسی ایجاد شود.