جایگزینی یک وابستگی با وابستگی دیگر
اروپاییها سالهای اخیر تمام تلاش خود را به کار بستند تا وابستگی دیرینه به نفت و گاز روسیه را به حداقل برسانند. در این مسیر، ظرفیتهای عظیمی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر ایجاد شد تا جایگزینی برای سوختهای فسیلی باشد. اما این تغییر مسیر، یک حفره امنیتی جدید ایجاد کرد. اروپا برای توسعه انرژی سبز، اکنون به شدت به واردات تجهیزات کلیدی از چین متکی است.
این وابستگی را میتوان در موارد زیر مشاهده کرد:
- پنلهای خورشیدی و توربینهای بادی
- مواد معدنی حیاتی برای تولید باتریها
- تجهیزات تخصصی و قطعات کلیدی زیرساختی
حمله محصولات ارزانقیمت چینی به بازارهای اروپا، نه تنها تولید داخلی را تحتالشعاع قرار داد، بلکه نگرانیهای جدی درباره امنیت ملی و پایداری انرژی در این قاره ایجاد کرده است.
هزینه دیرکرد در تصمیمگیری استراتژیک
ووپکه هوکسترا، کمیسر اقدام اقلیمی اتحادیه اروپا، وضعیت فعلی را یک «آسیبپذیری خطرناک» توصیف میکند. او معتقد است اروپا باید پنج یا ده سال پیش برای ایجاد ظرفیت تولید داخلی اقدام میکرد. به باور او، هرچه تصمیمگیری قاطعانه برای کاهش اتکا به چین به تعویق بیفتد، هزینههای بلندمدت افزایش مییابد.
هوکسترا هشدار داد که تجهیزات چینی تنها یک مسئله اقتصادی نیستند، بلکه امنیت زیرساختهای حیاتی اروپا را نیز به طور مستقیم تهدید میکنند. هرچند ایجاد ظرفیت تولید داخلی راهکاری برای خروج از این بنبست است، اما در کوتاهمدت هزینههای مالی سنگینی را به اتحادیه تحمیل میکند.
موانع موجود در مسیر متنوعسازی
اتحادیه اروپا اکنون در وضعیتی متناقض قرار دارد؛ از یک سو باید برای دستیابی به اهداف اقلیمی، سرعت توسعه انرژی سبز را بالا ببرد و از سوی دیگر، از وابستگی بیش از حد به چین جلوگیری کند. اما این جابه جایی ساده نیست.
گزارش اخیر دیوان محاسبات اروپا (ECA) نشان میدهد که تلاشها برای متنوعسازی منابع واردات هنوز به نتایج ملموسی نرسیده است. موانع موجود در مسیر تولید داخلی همچنان پابرجاست و اروپا هنوز نتوانسته است جایگزینهای کارآمدی برای زنجیره تامین چینی پیدا کند.