شدت بیسابقه النینو و تغییرات اقلیمی
سیدمحمدجعفر ناظمالسادات در تحلیل اثرات پدیده النینو بر اقلیم ایران در تاریخ ۱۲ شهریور اشاره کرد که شدت گرم شدن آبهای اقیانوس آرام در دوره جاری، با سالهای گذشته متفاوت است. این ناهنجاری اقیانوسی میتواند جریانهای هوای گرم و مرطوب را به سمت ایران هدایت کند و احتمال بارشهای فراتر از میانگین را به شدت افزایش دهد.
پیشبینیها نشان میدهد اثرات این پدیده از پاییز تا اوایل زمستان در منطقه شدت مییابد. این وضعیت تنها محدود به ایران نیست و احتمال وقوع سیل در نقاط مختلف جهان، از جمله کالیفرنیا، نیز افزایش یافته است. بارشهای متمرکز و شدید در این بازه زمانی، ریسک وقوع سیلاب را در بسیاری از نقاط ایران بالا میبرد.
گذار از مدیریت بحران به سیستمهای پیشگیرانه
تغییر رویکرد از مدیریت بحران به مدیریت پیشگیرانه، اکنون یک ضرورت است. ناظمالسادات بر این باور است که با تکیه بر فناوریهای نوین، میتوان اثرات مخرب بارشهای شدید را به حداقل رساند. او برای تحقق این هدف، ایجاد یک «سیستم تلفیق دادهها» را پیشنهاد داد.
این سیستم باید بر اساس محورهای زیر عمل کند:
- بهرهگیری از دادههای ماهوارهای بهروز.
- استفاده از اطلاعات ایستگاههای اندازهگیری جهانی.
- طراحی مدلهای ریاضی برای ترجمه دادههای پیچیده جوی و اقیانوسی به زبان ساده و کاربردی.
هدف نهایی از این مدلسازی این است که کشاورزان بتوانند بر اساس احتمالات فصلی و ماهانه، تصمیمات درست را در مزرعه اتخاذ کنند و از خسارات احتمالی بکاهند.
چالشهای زیرساختی و وضعیت استان فارس
در مورد وضعیت خاص استان فارس، احتمال آغاز زودهنگام بارندگیها و افزایش پراکنش آنها در ماههای بهمن و بهار وجود دارد. این پیشبینی، لزوم بازنگری در مدیریت زیرساختی آبهای جاری را برجسته میکند.
مدیریت هوشمند مسیرهای جریان آب در درهها باید به گونهای باشد که دو هدف اصلی محقق شود: نخست، جلوگیری از آسیب به ساختمانها و زیرساختهای انسانی و دوم، هدایت حداکثری آبهای سطحی به منابع زیرزمینی برای تغذیه سفرههای آب. این رویکرد، تبدیل یک تهدید اقلیمی به فرصتی برای ذخیرهسازی آب تبدیل میکند.