تغییر مسیر؛ از رشد تکرقمی تا سقوط دو رقمی
بخش ساختمان طی سه سال اخیر مسیر متفاوتی را طی کرده است. بررسی دادههای بانک مرکزی نشان میدهد این صنعت در سال ۱۴۰۲ رشد مثبت ۷.۱ درصدی را تجربه کرد. اگرچه در سال ۱۴۰۳ این روند صعودی تضعیف شد و رشد به ۳.۴ درصد رسید، اما همچنان بخش ساختمان در محدوده مثبت باقی ماند.
اما با آغاز سال ۱۴۰۴، وضعیت به کلی تغییر کرد. فعالیتهای ساختوساز نه تنها رشد خود را از دست دادند، بلکه وارد مسیر نزولی شدیدی شدند که در نهایت به افت سالانه ۱۵.۸ درصدی منجر شد. این جهش منفی، نشاندهنده فشار شدید رکود بر این بخش از اقتصاد است.
کالبدشکافی فصلی رکود در سال ۱۴۰۴
نگاهی به جزئیات فصلی آمار بانک مرکزی، عمق بحران را در هر بازه زمانی آشکار میکند. رکود در سال ۱۴۰۴ بهصورت یکنواخت توزیع نشده و در فصل سوم به اوج خود رسیده است:
- فصل نخست:منفی ۱۴.۳ درصد
- فصل دوم:منفی ۱۱.۸ درصد
- فصل سوم:منفی ۲۲ درصد (شدیدترین افت)
- فصل چهارم:منفی ۷.۴ درصد
تفکیک نرخ رشد از اندازه تجمعی
این ارقام بهطور مستقیم به کاهش سرمایهگذاری و افت فعالیتهای عمرانی در سطح کشور اشاره دارند. با این حال، باید میان «نرخ رشد» و «اندازه تجمعی» تفکیک قائل شد. افت ۱۵.۸ درصدی به این معنا نیست که اندازه کل بخش ساختمان ۱۵.۸ درصد کوچک شده است، بلکه این عدد بیانگر نرخ رشد سالانه در مقایسه با سال قبل است.
تداوم این روند نزولی میتواند زنجیرهای از اثرات منفی بر اشتغال در بخش ساختمان و بازار مصالح ساختمانی به همراه داشته باشد.