خسرو معتضد، مجری و کارشناس برنامههای تاریخ معاصر صدا و سیما، با حضور در مجموعه تاریخی سعدالسلطنه قزوین، وقایع کمترشنیده شدهای از تاریخ پرفرازونشیب این شهر را بازگو کرد. او در این نشست بر اهمیت جایگاه قزوین در تحولات سیاسی و اجتماعی ایران تأکید داشت.
از شادشاپور تا پایتخت صفویان
این تاریخنگار پیشینه شهر قزوین را به ۱۷۶۵ سال پیش و دوران شاپور اول بازگرداند. او اشاره کرد که این شهر در ابتدا «شادشاپور» یا شهر شادی و پیروزی نامیده شد. معتضد دلیل انتخاب قزوین به عنوان پایتخت توسط شاه طهماسب را سقوط تبریز به دست عثمانیها و ویرانیهای ناشی از آن جنگها دانست که باعث شد مرکز قدرت به این شهر منتقل شود.
دیپلماسی و مقاومت در قلب قزوین
قزوین پیش از انتقال پایتخت به اصفهان، مرکز سیاسی و دیپلماتیک ایران بود. در این دوران، سفیران کشورهای اروپایی از جمله اسپانیا و انگلیس برای مذاکره با شاه طهماسب به این شهر میآمدند. معتضد در این زمینه به موارد زیر اشاره کرد:
- میزبانی از اولین سفیر ملکه الیزابت در دوران شاه طهماسب.
- قیام مردمی در برابر افغانها که منجر به کشته شدن ۳۰۰۰ تن از دشمنان و عقبنشینی آنها شد.
- شباهت قزوین از نظر تراکم وقایع تاریخی با شهرهای بزرگی چون پاریس، لندن و ونیز.
مقاومت در برابر اشغالگری روسیه
سخنان معتضد به دوران جنگ جهانی دوم و اشغال ایران توسط شوروی رسید. او توصیف کرد که ارتش روسیه تزاری به مغازهها و مردم قزوین تعدی میکرد، اما مردم شهر هرگز تسلیم نشدند و شکایات خود را تا تهران پیگیری کردند تا صدایشان به گوش مسئولان برسد.
تفاوت تمدن ایران با دولتهای نوپا
او در پایان سخنانش، با مقایسه تاریخ ایران و کشورهای تازه تأسیس منطقه، تأکید کرد که در حالی برخی کشورها مانند امارات متحده با ۶۰ سال قدمت ادعاهای تمدنی دارند، ایران دارای ۶۰۰۰ سال تاریخ مدنی و ۲۸۰۰ سال تاریخ سیاسی است که این تفاوت عمیق تمدنی، ریشه در هویت ملی ایران دارد.