جزئیات توافق هستهای واشینگتن و ریاض
روزنامه وال استریت ژورنال فاش کرد که متن توافقی به همراه مجموعهای از اسناد مرتبط، هفته گذشته در اختیار نمایندگان کنگره آمریکا قرار گرفته است. این اسناد در واقع نقشه راهی است برای فراهم کردن امکان غنیسازی اورانیوم در خاک عربستان سعودی. طبق این مدارک، غنیسازی در این کشور پس از رایزنیهای بیشتر و طی یک روند مرحلهبندی شده آغاز خواهد شد.
نکته کلیدی این توافق، پیشبینی امکان غنیسازی اورانیوم تا سطح ۲۰ درصد است. هرچند این سند بهطور خودکار و فوری مجوز غنیسازی را صادر نمیکند، اما گامهای عملیاتی را تعریف کرده که میتواند طی چند سال آینده، زمینه فعالیت یک تأسیسات غنیسازی کامل را در خاک عربستان فراهم آورد.
مراحل اجرایی و بازه زمانی
بر اساس مفاد این توافق، مقامات آمریکایی و سعودی وارد یک دوره دو ساله میشوند تا دو محور اصلی را بررسی کنند:
- بررسی دقیق توجیه اقتصادی غنیسازی اورانیوم در عربستان.
- تدوین پادمانهای سختگیرانه برای مقابله با خطرات احتمالی اشاعه هستهای.
در صورتی که طرفین به ضرورت غنیسازی دست یابند، شرکتهای آمریکایی با همکاری تأمینکنندگان خارجی، تأسیساتی را در عربستان خواهند ساخت. مرحله نخست این پروژه، ایجاد ظرفیت برای غنیسازی تا سطح ۵ درصد است. با این حال، وال استریت ژورنال تأکید میکند که این سطح میتواند در مراحل بعدی به حدود ۲۰ درصد افزایش یابد.
مخاطرات امنیتی و واکنش کنگره
این برنامه هستهای غیرنظامی، موجی از هشدارها را در میان منتقدان برانگیخته است. منتقدان استدلال میکنند که قرارداد مذکور سد محکمی در برابر اشاعه تسلیحات هستهای ایجاد نمیکند و میتواند موازنه امنیتی منطقه را به چالش بکشد.
دسترسی عربستان به فناوری غنیسازی، بهویژه در سطحی نزدیک به ۲۰ درصد، احتمالاً مقاومت نمایندگان کنگره را در برابر تصویب یا تأیید این توافق تشدید میکند؛ چرا که این سطح از غنیسازی مرز میان کاربردهای صلحآمیز و نظامی را باریکتر میکند.