تغییر روایت از مصرفکننده به تولیدکننده
قالیباف در اظهارنظری صریح تأکید کرد که مقصر بخشی از مصرف زیاد بنزین مردم نیستند، بلکه صنعت خودرو سهم زیادی در این ناترازی دارد. او در گفتوگویی ویدئویی اشاره کرد که اگرچه صرفهجویی راهکار کلیدی است، اما این مسیر باید به گونهای طی شود که فشار کمتری به مردم وارد شود. این نگاه جدید، به جای تمرکز بر رفتار مصرفکننده، متوجه سیاستگذاران بازار، متولیان نوسازی ناوگان و صنعت خودرو است.
شکاف میان ادعای تولیدکننده و واقعیت جادهها
بزرگترین چالش امروز، تفاوت فاحش میان استانداردهای تعریفشده و واقعیتهای موجود در خیابانهاست. سیدمحمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، به شکاف میان مصرف اعلامی خودروسازان و هدفگذاریهای دولتی اشاره کرد. بر اساس دادههای مطرحشده توسط وی:
- خودروسازان مصرف محصولات خود را بین ۷.۴ تا ۷.۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر اعلام میکنند.
- هدف رئیسجمهور برای مصرف بهینه، رسیدن به عدد ۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است.
- در شرایط ترافیکی تهران، مصرف واقعی خودروها ممکن است به حدود ۸ لیتر افزایش یابد.
این اعداد نشان میدهد حتی اگر اعداد رسمی شرکتهای سازنده را مبنا قرار دهیم، فاصله قابلتوجهی میان محصولات موجود در بازار و اهداف دولت وجود دارد. این تضاد، پرسشی بنیادین ایجاد میکند: این فاصله را چه کسی باید جبران کند؟ مصرفکنندهای که حق انتخاب محدودی دارد یا صنعتی که باید فناوری موتور و استاندارد مصرف را اصلاح کند؟
پلتفرمهای قدیمی و بنبست تکنولوژیک
شهروندانی که هر روز برای رسیدن به محل کار یا رساندن فرزندانشان به مدرسه از خودرو استفاده میکنند، با محدودیتهای سختافزاری روبرو هستند. نمیتوان از کسی که خودرویی با تکنولوژی قدیمی میراند، انتظار صرفهجویی بیش از حد داشت؛ چرا که مردم موتور این خودروها را طراحی نکردهاند و پلتفرمهای قدیمی را سالها روی خط تولید نگه نداشتهاند.
حل معضل ناترازی سوخت مستلزم تغییر در ساختار تولید است. صنعت خودرو باید به جای تکیه بر مدلهای تکراری، روی کاهش وزن خودروها، نوسازی پلتفرمها و ارتقای کیفیت موتورها متمرکز شود. همچنین سرعت بخشیدن به ورود خودروهای برقی و هیبریدی به بازار، تنها راهی است که فشار را از روی دوش مصرفکننده برداشته و مسئولیت اصلاحات را به متولیان صنعت منتقل میکند.