از پردازش اطلاعات تا مدلهای درمانی
شناخت، یکی از ستونهای بنیادین روانشناسی است که طیفی گسترده از توانمندیهای ذهنی را در بر میگیرد. نویسندگان در این کتاب، مفاهیمی نظیر پردازش اطلاعات، یادگیری، توجه، حافظه، زبان و حل مسئله را تحلیل کرده و چگونگی تفسیر دادههای محیطی توسط ذهن را بررسی کردهاند. تمرکز اصلی اثر بر ایجاد پیوند میان نظریات انتزاعی و کاربردهای واقعی آنها در محیطهای درمانی و پژوهشی است.
بخش قابلتوجهی از محتوای کتاب به رویکردهای شناختی و متدهای درمانی مبتنی بر این دیدگاهها اختصاص یافته است.، مدل شناختی «بک» به تفصیل مورد واکاوی قرار گرفته و مفاهیم کلیدی زیر تحلیل شدهاند:
- طرحوارهها و سوگیریهای ذهنی
- فرضیهآزمایی و تحریفهای شناختی
- افکار خودآیند و تأثیر آنها بر رفتار
علاوه بر مدل بک، نویسندگان سراغ رویکردهای مدرنتری مانند ذهنآگاهی (Mindfulness) و شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی رفتهاند. همچنین در بخش مربوط به رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT)، موضوعاتی چون پذیرش، تغییر رفتار و فرایندهای دیالکتیکی در رابطه درمانی به تفصیل شرح داده شده است.
سنجش و اندازهگیری؛ نقطه قوت اثر
تفاوت این کتاب با متون صرفاً نظری، توجه ویژه به ابزارهای سنجش است. نویسندگان معتقدند برای شناخت دقیق الگوهای فکری و ریشهیابی مشکلات روانشناختی، اندازهگیری دقیق نوع، شدت و فراوانی تحریفهای شناختی ضروری است. به همین دلیل، ابزارها و پرسشنامههایی برای ارزیابی سازههای زیر معرفی شدهاند:
- سنجش سطح ذهنآگاهی
- شناسایی اجتناب شناختی
- اندازهگیری تحریفهای شناختی و نحوه نمرهگذاری آنها
مخاطبان هدف
این اثر به گونهای تدوین شده که هم برای پژوهشگران و هم برای دانشجویان کاربردی باشد. مخاطبان اصلی این کتاب عبارتند از:
- دانشجویان و محققان روانشناسی (بهویژه گرایشهای شناختی و تربیتی)
- متخصصان حوزه روانسنجی
- علاقهمندان به مباحث شناخت و ابزارهای ارزیابی ذهنی