افزایش اخراج مهاجران افغان از ایران و پاکستان

افغانستان در سال‌های اخیر با بازگشت اجباری مهاجرانی روبه‌رو شده است؛ کسانی که بخش بزرگی از زندگی خود را در کشورهای همسایه گذرانده‌اند. ایران و پاکستان به مدت طولانی مقصد اصلی این مهاجران بوده‌اند، اما اکنون سیاست‌های سختگیرانه این دو کشور شرایط را تغییر داده است. با افزایش فشار بر مهاجران افغان، به‌ویژه کسانی که مدرک اقامتی ندارند، بسیاری مجبور به بازگشت شده‌اند. سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری هشدار می‌دهند که این برخوردها محدود به مهاجران فاقد مدرک نیست و حتی برخی از افغان‌های دارای مدارک رسمی نیز با خطر اخراج مواجه هستند. مقامات پاکستان نیز تأکید دارند که داشتن کارت ثبت‌نام لزوماً مانع اخراج نمی‌شود. پاکستان و ایران هر دو خواستار بازگشت مهاجران افغان به کشورشان هستند. مقامات این دو کشور، مهاجران را هم تهدیدی امنیتی می‌دانند و هم باری بر اقتصاد خود. در ایران، روند اخراج مهاجران افغان شدت گرفته است؛ بیش از چهار میلیون افغان فاقد مدرک اقامتی در این کشور زندگی می‌کنند. پس از جنگ 12 روزه ایران با اسرائیل و آمریکا در ژوئن 2025، این اخراج‌ها با سرعت بیشتری ادامه یافتند. مرکز حقوق بشر در ایران، مقامات ایرانی را متهم کرده است که از فضای پس از جنگ برای ایجاد بدبینی نسبت به مهاجران افغان استفاده می‌کنند. برخی از آن‌ها به جاسوسی یا احتمال همکاری اطلاعاتی با اسرائیل نیز متهم شده‌اند. در پاکستان نیز، تشدید درگیری‌ها میان این دو کشور در اکتبر سال گذشته باعث افزایش روند اخراج مهاجران افغان شد و همزمان گزارش‌هایی مبنی بر بدرفتاری با آن‌ها نیز منتشر شد.