زندگی و زمانه‌ عبدالله نورانی؛ ذوفنونِ زاهد

سرویس فرهنگ و نشر خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا)، بیست‌وششمین مجلد از مجموعه «مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران» به قلم علی صادق‌زاده‌ وایقان، به زندگی و اقدامات فرهنگی عبدالله نورانی اختصاص دارد. این مجموعه توسط خانه کتاب و ادبیات ایران منتشر شده است. این کتاب، تصویری زنده از زندگی دانشمند بزرگ ایرانی را ارائه می‌دهد. عبدالله نورانی، دانشمندی که نامش در میان بزرگان عصر خود می‌درخشید، با عبایی کهنه و کیف پارچه‌ای ساده، از صندلی‌های مخصوص هیئت‌های ژوری و مراسم‌های پر زرق‌وبرق فرار می‌کرد. او نه تنها از ریاست و مقام گریزان بود، بلکه حتی در لحظه‌ی کوچ، از شکوهِ رفتن نیز پرهیز کرد. این زهد بی‌ادعای او، همکارانش را شگفت‌زده می‌کرد. او می‌خواست مرگ را به همان سادگی زندگی سپری کند؛ بدون تشریفات و بدون ایجاد هرگونه مزاحمتی برای دیگران. وصیت او روشن بود: «بدون تشریفات، در نزدیک‌ترین گورستان عمومی مرا دفن کنید.» این نشان‌دهنده تمایل او به بی‌تفاوتی نسبت به شکوه و جادویی که معمولاً با مرگ همراه است بود. این همان «زهدِ بی‌ادعا» بود که همکارانش از او روایت می‌کردند؛ مردی که اگر در میانی غیبت می‌دید، با ظرافتِ کلام، حقیقت را از لایه‌ی تهمت عبور می‌داد تا حرمتِ انسانی را حفظ کند. او حکیمی بود که یاد گرفت چگونه میان «بارِ حکمت» و «نفس انسانی»، توازن برقرار کند؛ چنان که حکمت در وجودش جاری بود، نه اینکه او را به زیر بار سنگین خود خم کند. عبدالله نورانی در سال 1310 در نیشابور متولد شد و تا هفده‌سالگی در آن شهر زندگی کرد. پدرش، نوروزعلی نورانی، استاد علوم قرآنی بود و علاقه زیادی به تحصیل فرزندانش داشت. او روحیه و عشق به زبان عربی را از کودکی آموخت و پس از افتتاح مدرسۀ گلشن نیشابور، به تحصیلات حوزوی خود پرداخت. او با کسب دانش و حکمت، توانست در عصر خود جایگاه ویژه‌ای پیدا کند و نامش را در تاریخ ایران جاودانه سازد.