آیا ایران در توافق اسلام آباد، لبنان را فراموش کرد؟

در ماه‌های اخیر، تمرکز دیپلماسی ایران بر روی دستیابی به توافقی با آمریکا در خصوص برنامه هسته‌ای خود، برخی انتقادات را برانگیخت. برخی از فعالان سیاسی و تحلیلگران معتقدند که این تمرکز باعث شده تا توجه کافی به مسائل منطقه‌ای، به‌ویژه لبنان، جلب نشود. اگرچه تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، با پرداخت غرامت و رفع تحریم‌ها، به موضوعات کلیدی مانند پایان جنگ در ایران و لبنان پرداخته بود، اما برخی تندروان داخلی مدعی شده‌اند که ایران در این توافق نسبت به لبنان کم‌کاری کرده است. این انتقادات زمانی مطرح شد که تیم دیپلماسی کشورمان همچنان در حال مذاکره با آمریکا در شرایط تداوم جنگ در لبنان بود. ایران پیش از تفاهم‌نامه و پس از آن، بارها به دلیل تداوم جنایات اسرائیل در لبنان، از پای میز مذاکره بلند شده و تاکید کرده بود تا زمان توقف حملات، انجام مذاکرات را نمی‌پذیرد. برای مثال، در آخرین لحظات نزدیک به حصول تفاهم، ایران در واکنش به حملات موشکی اسرائیل به ضاحیه، اعلام کرد قصد پاسخ موشکی به اسرائیل را دارد و همین باعث توقف حملات در آن منطقه شد. چند روز پس از امضای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، قالیباف در بیستمین اجلاس کنفرانس اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی، اعلام کرد پایان جنگ در لبنان به اندازه توقف جنگ علیه ایران برای ما اهمیت دارد. در نهایت، پس از تاکیدات فراوان ایران بر لزوم خاتمه جنگ در لبنان، ترامپ از نتانیاهو خواست تا برای کمک به تضمین موفقیت مذاکرات با ایران، حملات به لبنان را کاهش دهد. این اقدام باعث برقراری آرامش نسبی در لبنان و بازگشت آوارگان جنوب کشور به خانه‌هایشان شد. برای بررسی اینکه ایران واقعا چه چیزی را در مورد لبنان از طریق توافق‌نامه اسلام‌آباد به دست آورده است، باید این تفاهم را با متنی که آمریکا در ابتدا پیشنهاد داده بود مقایسه کنیم. آمریکا در پیشنهاد 15 ماده‌ای خود تاکید کرده بود ایران از گروه‌های نیابتی فاصله گرفته و از تسلیح و تأمین مالی آن‌ها خودداری کند. اما در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، ایران با وادارسازی آمریکا به پذیرش آتش‌بس در لبنان و تضمین تمامیت ارضی و حاکمیت این کشور، عملا ایالات متحده را مجبور به پذیرش این توافق کرد.