بیانیه شانگهای: ایران در آغوش قدرت‌های آسیایی؛ محکومیت حملات آمریکا و صعود به نظم جهانی جدید

خبرگزاری مهر، گروه سیاست: بیانیه پایانی نشست سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، فراتر از یک اظهار نظر دیپلماتیک معمولی بود. این سند، حامل پیام مهمی درباره تحولات نظم جهانی است؛ به‌ویژه آنکه کشورهایی مانند چین، روسیه، هند و پاکستان در کنار ایران، این اقدامات را محکوم کرده و بر حل‌وفصل سیاسی مناقشات تأکید کردند. این موضع‌گیری در سالی صورت می‌گیرد که سازمان همکاری شانگهای، 25 سال از تأسیس خود را پشت سر گذاشته است. این سازمان، از یک چارچوب امنیتی محدود در آسیای مرکزی به یکی از مهم‌ترین سازوکارهای همکاری میان قدرت‌های آسیایی تبدیل شده است. قرقیزستان، در دوره ریاست خود بر این سازمان، شعار «25 سال سازمان همکاری شانگهای؛ با هم برای صلح، توسعه و رفاه پایدار» را انتخاب کرد. این شعار، در سایه تحولات امنیتی اخیر، معنای عمیق‌تری پیدا کرده است. در چنین فضایی، بیانیه بیشکک را می‌توان آزمونی برای ادعای «همکاری برای صلح» دانست. اعضای سازمان، بر مخالفت با اقدامات یکجانبه و حل‌وفصل سیاسی بحران تأکید کردند؛ در عین حال که جنگ و بی‌ثباتی در غرب آسیا می‌تواند امنیت انرژی، تجارت و مسیرهای ترانزیتی کشورهای آسیایی را تحت تاثیر قرار دهد. نام هند در میان امضاکنندگان این بیانیه، اهمیت آن را دوچندان می‌کند؛ کشوری که همزمان روابط راهبردی نزدیکی با آمریکا دارد. حمایت دهلی‌نو لزوماً به معنای شکل‌گیری یک جبهه ضدآمریکایی نیست، اما نشان می‌دهد مخالفت با جنگ و اقدامات یکجانبه، فراتر از متحدان سنتی تهران رفته است. برای ایران نیز این بیانیه فرصتی است؛ فرصتی برای تبدیل حمایت سیاسی اعضای شانگهای به همکاری‌های عملی‌تر در حوزه‌های انرژی، تجارت، ترانزیت و اقتصاد.