محسن پاپری زارعی، رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی استان فارس، در نشست هماهنگی سرشماری نفوس و مسکن که امروز ۱۱ شهریور برگزار شد، از تغییر رویکرد عملیاتی در جمعآوری دادههای جمعیتی خبر داد. او تأکید کرد که استان فارس آمادگی کامل دارد تا سرشماری سال ۱۴۰۵ را به شیوه «ثبتمبنا» اجرا کند؛ رویکردی که دولت بر اساس احکام دائمی برنامه، مکلف به پیادهسازی آن است.
موفقیت شهر صدرا در اجرای آزمایشی
اجرای آزمایشی این طرح در مناطقی نظیر شهر صدرا، نتایج مثبتی به همراه داشته است. پاپری زارعی معتقد است تجربه موفق این شهر، پیشزمینه لازم برای گسترش این نظام در سطح کل استان را ایجاد کرده است. نظام ثبتمبنا برخلاف روشهای سنتی، بر پایه دادههای ثبتشده در سامانههای دولتی استوار است و دقت برنامهریزیهای توسعهای را افزایش میدهد.
پارادوکس جمعیتی و معضل سکونتگاههای غیررسمی
با وجود پیشرفت در ابزارهای آماری، استان فارس با چالشی ساختاری و منحصربهفرد در حوزه سکونتگاهها روبروست. رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی فارس اشاره کرد که وسعت و تعداد سکونتگاههای غیررسمی در این استان به شکلی است که در کمتر استانی با این ابعاد دیده میشود. وضعیت جاری به گونهای است که جمعیت ساکن در برخی از این مناطق غیررسمی، حتی از جمعیت رسمی برخی شهرستانهای استان پیشی گرفته است.
خلاء خدمات در نقاط ثبتنشده
این تضاد میان واقعیت میدانی و نقشههای رسمی، یک پارادوکس مدیریتی ایجاد کرده است. از یک سو، این مناطق در نقشههای آماری و ثبتی جایگاهی ندارند و از سوی دیگر، هزاران نفر در آنها زندگی میکنند که به خدمات پایه نیاز دارند. فقدان ثبت رسمی، مانع از دسترسی ساکنان این مناطق به خدمات زیر عبارت میشود:
پاپری زارعی در پایان این نشست، از رئیس مرکز آمار ایران خواست تا برای تعیین تکلیف این سکونتگاهها مساعدت کند. او تأکید کرد که گرهگشایی در این موضوع تنها از طریق تدابیر مرکز آمار ممکن است تا بتوان مدیریت جمعیت و ساماندهی خدماترسانی در این مناطق را به طور واقعی آغاز کرد.