دومین پرده از پروژه «شبهای هنر ریبون تهران» با تمرکز بر مفاهیم سرمایه فرهنگی، اجتماعی و نمادین آغاز شد. در این نشست، شرکتکنندگان به تحلیل پیوندهای پیچیده میان هنر، قدرت و بازار پرداختند و بررسی کردند که چگونه سرمایه اقتصادی به اعتبار نمادین تبدیل میشود.
نقش بخش خصوصی در توسعه زیست فرهنگی
مریم مشتاقی، بنیانگذار ریبون تهران، هنر را بخشی از هویت و حافظه فرهنگی این مجموعه میداند. او معتقد است بخش خصوصی میتواند با فراهم کردن بستری برای مواجهه مخاطبان با هنر، نقاط ملاقاتی میان جامعه اقتصادی و هنرمندان ایجاد کند. این رویکرد در واقع تلاشی برای توسعه زیست فرهنگی است.
اهداف کلیدی پروژه ریبون
- ایجاد مسیری مستمر برای نمایش، پژوهش و گفتگو در فضای هنری
- تسهیل ارتباط میان هنرمندان و جامعه اقتصادی
- تکمیل فضای موجود بدون جایگزینی با نهادهای تخصصی هنر
هشدار درباره سلطه سرمایه بر استقلال هنر
علی گلستانه و مریم اسفندیاری در تحلیل خود به نقش سرمایه در ثبت آثار در تاریخ هنر پرداختند. گلستانه هشدار داد که مسئله اصلی، نحوه توزیع پول است. او تأکید کرد زمانی که خریدار از نقش «حامی» خارج شده و به «تصمیمگیرنده» تبدیل شود، استقلال میدان هنر به شدت به خطر میافتد.
به باور گلستانه، هنرمند برای مقابله با این چالش و حفظ استقلال خود باید به سه اصل تکیه کند: خودآگاهی، پذیرش نقد و بهرهگیری از متخصصان مستقل.
تفاوت قیمت و ارزش در بازار هنر
سجاد باغبان، پژوهشگر هنر، برای درک بهتر بازار، سه نوع ارزش را از هم تفکیک کرد: ارزش زیباییشناختی، ارزش هنری و ارزش مالی. او توضیح داد که قیمت یک اثر هنری تنها تابع زیبایی نیست، بلکه حاصل شبکهای از منتقدان، موزهها و گالریهاست.
باغبان با اشاره به آثار مارسل دوشان یادآور شد که تغییر تعریف «اثر هنری» است که به برخی آثار ارزش میبخشد، نه لزوماً مهارت فنی در ساخت. او میان «گرانشدن» و «گرانماندن» تفاوت قائل شد و تأکید کرد بازاریابی شاید قیمتها را در کوتاهمدت بالا ببرد، اما پایداری قیمت تنها با تایید جامعه تخصصی ممکن است.
در این نشست، محمدرضا مریدی، جامعهشناس هنر نیز به مفاهیمی چون «زندگی هنرمندانه» و مصرف زیباشناختی پرداخت.