عوارض مرگبار آنفلوآنزای A؛ از ذات‌الریه تا التهاب مغز

بسیاری از مردم علائم آنفلوآنزا را با سرماخوردگی‌های فصلی اشتباه می‌گیرند و تصور می‌کنند تنها با استراحت در منزل بیماری بهبود می‌یابد. اما وقتی عفونت از مجاری فوقانی عبور کرده و به عمق ریه‌ها می‌رسد، سیر بیماری تغییر می‌کند. دکتر شوبهام آگاروال، مشاور بیماری‌های ریه و خواب، هشدار می‌دهد که نباید به ویروس H1N1 صرفاً به چشم یک آنفلوآنزای ساده نگاه کرد؛ به‌خصوص زمانی که علائم به جای بهبود، رو به وخامت می‌روند.

پنومونی؛ وقتی ریه‌ها هدف قرار می‌گیرند

ویروس‌های آنفلوآنزا با حمله به دستگاه تنفسی، مسیرهای هوایی را آلوده می‌کنند. در برخی بیماران، این عفونت تا عمق ریه‌ها نفوذ کرده و موجب بروز «پنومونی ویروسی اولیه» یا همان سینه پهلو می‌شود. این التهاب شدید، کیسه‌های هوایی کوچک را تخریب می‌کند؛ نقاطی که وظیفه حیاتی تبادل اکسیژن و انتقال آن به خون را بر عهده دارند. تخریب این بافت‌ها تنفس را به‌تدریج دشوارتر می‌کند.

علاوه بر حمله مستقیم ویروسی، مسیر دیگری نیز برای تخریب ریه‌ها وجود دارد. آنفلوآنزا با تضعیف سیستم دفاعی دستگاه تنفسی، محیطی ایده‌آل برای رشد باکتری‌ها ایجاد می‌کند. این وضعیت منجر به بروز «پنومونی باکتریایی ثانویه» می‌شود که درمان آن پیچیدگی‌های بیشتری دارد.

تأثیرات سیستمیک؛ فراتر از سیستم تنفسی

آنفلوآنزای شدید لزوماً به ریه‌ها محدود نمی‌شود. واکنش التهابی گسترده در بدن می‌تواند اندام‌های حیاتی دیگر را هدف قرار دهد. دکتر ویجای دوتا، مدیر بخش داخلی و خدمات تنفسی بیمارستان چندتخصصی ISIC، تأکید می‌کند که التهاب شدید ناشی از این عفونت می‌تواند منجر به عوارض خطرناکی شود.

برخی از این عوارض غیرتنفسی عبارتند از:

• میوکاردیت:التهاب عضله قلب که می‌تواند عملکرد قلبی را مختل کند.
• اختلالات عصبی:بروز گیجی و تشنج در اثر درگیر شدن سیستم عصبی.
• آنسفالیت:التهاب بافت مغز که در موارد نادر رخ می‌دهد و بسیار خطرناک است.

چه کسانی در معرض خطر بیشتری هستند؟

اگرچه ویروس H1N1 می‌تواند هر فردی را درگیر کند، اما برخی گروه‌ها به دلیل ضعف سیستم ایمنی یا ویژگی‌های فیزیولوژیک، احتمال بیشتری برای تجربه عوارض شدید دارند. در رأس این لیست، کودکان زیر ۱۲ سال و افراد مسن قرار دارند که ریسک تبدیل آنفلوآنزا به ذات‌الریه در آن‌ها به‌مراتب بیشتر است.