
بندگی اختیاری و بازتولید سلطه
اسماعیل بقائی دوشنبه ۹ شهریورماه در واکنش به بیانیه اخیر اتحادیه اروپا، به رساله «گفتار در باب بندگی اختیاری» اثر دو لا بوئسی اشاره کرد. او با استناد به این اثر فرانسوی تأکید کرد سلطه صرفاً حاصل زور نیست، بلکه زمانی شکل میگیرد که کسانی که توانایی کنش مستقل دارند، تسلیم شوند.
سخنگوی وزارت امور خارجه معتقد است اروپا اکنون در وضعیتی قرار دارد که دیگر نمیتواند از استقلال راهبردی سخن بگوید؛ چرا که در عمل، نقش خود را به اجرای دستورات واشنگتن تقلیل داده است.
تضاد میان شعار و عمل در سیاستهای اروپا
به باور بقائی، خودمختاری راهبردی با بیانیههای پرطمطراق به دست نمیآید. او برای تحقق این استقلال، دو شرط اساسی را برشمرد:
- داشتن اراده برای تصمیمگیری مستقل و مسئولانه.
- جرات اتخاذ تصمیماتی که لزوماً با موضع یک قدرت بزرگتر همسو نباشد.
او در شبکه اجتماعی ایکس تأکید کرد که اروپا باید میان دو مسیر یکی را انتخاب کند: یا به عنوان یک بازیگر مستقل در عرصه بینالملل ظاهر شود، یا چنان به پژواک سیاستهای دیگران عادت کند که این تکرار را با استقلال اشتباه بگیرد.
فشار اقتصادی؛ ابزاری شکستخورده
این واکنشها پس از آن صورت میگیرد که اتحادیه اروپا در بیانیهای رسمی، بر همکاری با آمریکا و متحدانش برای افزایش فشار بر ایران تأکید کرد. ایالات متحده نیز کارزاری را علیه ایران آغاز کرده است که مقامات ایرانی آن را «تروریسم اقتصادی» مینامند.
سخنگوی وزارت امور خارجه اشاره کرد که این کارزارهای فشار اقتصادی از پیش شکست خوردهاند و نتوانستهاند اهداف مورد نظر واشنگتن را محقق کنند.