تضاد میان مواضع علنی ترامپ و تحرکات کاخ سفید
دونالد ترامپ روز پنجشنبه در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» با لحنی صریح اعلام کرد که هیچ تمایلی به دیدار با مقامات ایران ندارد. او مدعی شد که این طرف ایرانی است که برای دستیابی به توافق اصرار میورزد و خواهان ملاقات است. با این حال، واقعیتهای دیپلماتیک در پشتپرده روایت دیگری دارد. استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، همچنان رایزنیهای خود را با مقامات قطری و دیگر میانجیهای منطقهای دنبال میکند تا مسیرهای احتمالی گفتگو را بررسی کند.
استراتژی فشار حداکثری در تنگه هرمز
واشنگتن در کنار رایزنیهای پنهان، اهرمهای فشار خود را فعال نگه داشته است. دیپلماتهای آمریکایی تلاش میکنند با تکیه بر محاصره دریایی و گسترش تحریمهای اقتصادی، تهران را به تغییر نگرش وادار کنند. افزایش نفوذ ایالات متحده در منطقه استراتژیک تنگه هرمز، هدف اصلی این فشارهاست؛ چرا که تحلیلهای داخلی آمریکا نشان میدهد تقویت موقعیت نظامی و سیاسی در این منطقه، دست بالای دست واشنگتن در هرگونه مذاکره احتمالی آینده خواهد بود.
بیاعتبار شدن تفاهمات پیشین
از دید مقامهای آمریکایی، تفاهمنامه ۱۷ ژوئن (MOU) که بخشهایی از آن به مدیریت تنگه هرمز اختصاص داشت، دیگر کاربردی ندارد و عملاً بیاعتبار شده است. واشنگتن حتی مذاکرات اخیر میان ایران و عمان درباره ترتیبات مدیریتی جدید در این تنگه آبی را نیز جدی نمیگیرد و این گفتگوها را در حد حواشی غیرمهم ارزیابی میکند.
ترافیک دیپلماتیک در تهران؛ تلاش برای میانجیگری
در مقابل، گزارشهای منطقهای حاکی از آن است که ایران بار دیگر تمایل خود را برای بازگشایی فضای مذاکره ابراز کرده است. این تمایل در قالب پذیرفتن سفارتهای کلیدی در روزهای اخیر متبلور شد:
- فرمانده ارتش پاکستان:روز یکشنبه وارد تهران شد تا زمینههای ازسرگیری گفتگوهای ایران و آمریکا را بررسی کند.
- وزیر خارجه عمان:در پایان هفته برای بررسی مسائل مربوط به تنگه هرمز در تهران حضور یافت.
- نخستوزیر قطر:روز پنجشنبه بنا به درخواست تهران سفر کرد تا نقش کلیدی خود را به عنوان میانجی اصلی میان واشنگتن و تهران ایفا کند.
