اسماعیل بقائی در پیامی در شبکه اجتماعی اکس (توییتر سابق)، مغایرتهای موجود در بیانیه اخیر اتحادیه اروپا درباره تحریمهای جدید آمریکا علیه ایران را مورد نقد قرار داد. او معتقد است اروپا به شکلی فزاینده در حال چشمپوشی از ارزشها، موازین اخلاقی و استقلال سیاسی خود است تا در برابر فشارهای واشنگتن تسلیم شود.
تضاد میان قوانین بروکسل و عملکردهای جاری
سخنگوی وزارت خارجه به «مقررات مسدودکننده اتحادیه اروپا» (EU Blocking Statute) اشاره کرد و یادآور شد که طبق قوانین مصوب خود این اتحادیه، اعمال فراسرزمینی قوانین کشورهای ثالث به رسمیت شناخته نمیشود. این مقررات صراحتاً اجرای هرگونه الزام یا ممنوعیتی که بر پایه قوانین تحریمی خارجی باشد را ممنوع کرده است و هرگونه اثر بخشی به چنین قوانینی را مغایر با حقوق بینالملل میداند.
بقائی با طرح این پرسش که اتحادیه اروپا چگونه اکنون از ظالمانهترین تحریمهای غیرقانونی علیه ایران حمایت میکند، تأکید کرد که این رویکرد با اساس قانونی بروکسل در تضاد است.
مقایسهای میان استقلال سال ۱۹۹۶ و وضعیت امروز
در تحلیل تغییر رویکرد اروپا، سخنگوی وزارت خارجه سال ۱۹۹۶ را نقطه عطف استقلال بروکسل دانست. در آن زمان، اتحادیه اروپا برای دفاع از حاکمیت خود در برابر نظام تحریمهای آمریکا، «مقررات انسداد» را تصویب کرد تا مستقل عمل کند. اما بقائی معتقد است امروز همین اتحادیه، جایگاه خود را تغییر داده و به حامی قانونشکنیهای واشنگتن تبدیل شده است.
پیامدهای حقوقی و سیاسی حمایت از واشنگتن
این مقام دیپلماتیک، حمایت اروپا از جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران را نقض فاحش حقوق بینالملل دانست. او در این زمینه به نکات زیر اشاره کرد:
- تکتک کشورهای عضو اتحادیه اروپا باید در قبال پیامدهای مشارکت در این اقدامات متخلفانه پاسخگو باشند.
- تأیید «تروریسم اقتصادی» واشنگتن با ادعای تلاش برای تنشزدایی و برقراری ثبات منطقهای در تضاد است.
- این دو رویکرد (حمایت از تحریمها و ادعای ثبات) به هیچ عنوان جمعپذیر نیستند.
بقائی در پایان تأکید کرد که چنین رفتار غیرمسئولانهای، گواه بیکفایتی سیاسی و سقوط اخلاقی اتحادیه اروپا در مناسبات بینالمللی است.