همزمانی هفته دولت و روز جهانی مسجد
سیدعلی عماد در گرامیداشت هفته دولت و یاد شهدای دولت از شهیدان رجایی و باهنر تا شهید آیتالله رئیسی و شهیدان تندگویان و امیرعبداللهیان، تأکید کرد که تقارن این ایام با هفته وحدت و روز جهانی مسجد، فرصتی برای بازخوانی جایگاه مسجد در نظام حکمرانی است. او معتقد است مسجد را نباید صرفاً یک مکان برای عبادت دانست، بلکه باید به ظرفیتهای این نهاد اجتماعی برای حل گرههای موجود در جامعه توجه کرد.
الگوی نبوی؛ نخستین سازه مدنی در مدینه
مشاور رئیسجمهور در امور روحانیت برای تبیین جایگاه مسجد به الگوی حکمرانی پیامبر اکرم(ص) در مدینه اشاره کرد. او توضیح داد زمانی که پیامبر(ص) مدینهالنبی را بنا نهاد، در واقع نخستین سازه مدنی حکمرانی در جغرافیای اسلام را پایهگذاری کرد. این اقدام تنها به ساخت یک بنای فیزیکی محدود نمیشد، بلکه ایجاد یک «منهج حکمرانی» بود.
در این الگو، مسجد پایگاهی برای مدیریت جامع جامعه بود و مفاهیمی نظیر موارد زیر در آن طراحی و اجرا میشد:
- ساماندهی اجتماعی و نظام دفاعی
- ارائه خدمات اجتماعی و تحقق عدالت
- تثبیت کرامت انسانی و شفافیت در مدیریت
- ایجاد ارتباط وثیق و مستمر میان حاکم و مردم
مسجد به عنوان پل ارتباطی مردم و دولت
سیدعلی عماد مدینه را در آن دوران شبیه به یکی از محلههای شهرهای بزرگ امروز دانست که یک کانون محوری (مسجد) و یک راهبر (پیامبر ص) داشت. بر اساس این الگو، مسجد بستر اصلی مشارکت اجتماعی مسلمانان و محل حل مسائل روزمره جامعه بود. حکمرانی در این بستر بر صلح، وفاق، همبستگی اجتماعی و اخلاق استوار بود و بسیاری از امور اجرایی در همین فضای باز و شفاف سامان مییافت.
رویکرد محلهمحوری در دولت چهاردهم
دولت چهاردهم بر رویکرد محلهمحوری و مسجدمحوری تأکید دارد. مسجد میتواند بهطور جدی به تحقق حکمرانی مشارکتی کمک کند و در مسیر پیشرفت جامعه، نقشآفرین باشد. این نهاد اجتماعی در سه محور اصلی میتواند اثرگذار باشد:
- توسعه اجتماعی و پیشگیری از آسیبهای محیطی
- رفع چالشهای محلی از طریق تعامل مستقیم مردم و مسئولان
- تبدیل شدن به «فرانهاد اجتماعی» برای هدایت جامعه اسلامی