هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در کنفرانس مطبوعاتی که پس از نشست کمیته راهبردی سیاسی و دفاعی برگزار شد، از شکلگیری یک ساختار امنیتی جدید در منطقه خبر داد. او این توافق را گامی تاریخی دانست و اعلام کرد که اکنون کشورهای عضو، مسیرهای عملی را برای پیادهسازی این ساختار امنیتی آغاز کردهاند.
تثبیت نام «پیمان دفاعی مکه»
وزیر خارجه ترکیه تصریح کرد که اعضای این ائتلاف بر سر نام رسمی این همکاریها به توافق رسیدهاند و از این پس این مجموعه تحت عنوان «پیمان دفاعی مکه» شناخته میشود. فیدان معتقد است صلح و ثبات در منطقه تنها از طریق اقدامات مشترک و هماهنگ کشورهای منطقه میسر است و این پیمان ابزاری برای تحقق این هدف خواهد بود.
رابطه پیمان مکه با ناتو و ماهیت دفاعی
یکی از کلیدیترین بخشهای سخنان فیدان، تبیین جایگاه این پیمان در نظام امنیتی جهانی بود. او تأکید کرد که پیمان دفاعی مکه بر اساس «اصل دفاع» بنا شده است و هیچگونه تضادی با تعهدات فعلی ترکیه ندارد. فیدان با اشاره به عضویت ترکیه در سازمان پیمان شمال اتلانتیک، این توافق جدید را مکمل ناتو دانست.
وی در تشریح جزئیات این رویکرد، به موارد زیر اشاره کرد:
- تمرکز پیمان مکه بر ایجاد یک لایه امنیتی بومی در منطقه است.
- این توافق نه جایگزین، بلکه مکمل ساختارهای امنیتی موجود از جمله ناتو است.
- هدف نهایی، تبدیل گامهای عملی به یک ثبات پایدار در منطقه است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که ترکیه در سالهای اخیر تلاش دارد نقش میانجی و رهبری خود را در مدیریت بحرانهای منطقهای تقویت کند و ایجاد پیمانهای دفاعی جدید را بخشی از استراتژی امنیتی خود بداند.