ابراهیم اکبری دیزگاه، نویسنده کتاب «رما»، معتقد است ماندگاری یک اثر ادبی در گرو عبور از ثبت صرف وقایع و رسیدن به پرسشهای بنیادین زندگی است. او در اثر جدیدش تلاش کرده تا تجربهی ۱۲ روز جنگ را به گونهای روایت کند که تصویری از وضعیت انسان ایرانی در مواجهه با تهدید و غفلت ارائه دهد.
مرز میان مستندنگاری و روایت ادبی
جنگ تنها در لحظه انفجارها اتفاق نمیافتد، بلکه در حافظه آدمها تداوم مییابد. جزئیاتی مثل یک نگاه، سکوتی کوتاه یا انتظاری طولانی، بخشهایی از حقیقت را با خود حمل میکنند. از همین روست که روایت جنگ در فضای میان واقعیت و ادبیات دشوار میشود؛ نویسنده باید از میان انبوه لحظات، مواردی را برگزیند که بتوانند تصویری از یک تجربه بزرگتر ارائه دهند.
در کتاب «رما»، این چالش در قالب چند محور اصلی بررسی شده است:
- نسبت میان حقیقت و بازسازی ادبی در آثار جنگی.
- نقطه تلاقی و جدایی مستندنگاری و داستاننویسی.
- تأثیر شبکههای اجتماعی بر شیوه روایتگری مدرن.
تجربه ۱۲ روزه و آغاز شکلگیری «رما»
شکلگیری این اثر به ساعت ۵ صبح روز ۲۳ خرداد بازمیگردد؛ لحظهای که نویسنده ناگهان خود را در میانهی وقایع جنگ ۱۲ روزه یافت. ابراهیم اکبری دیزگاه پیش از این دو داستان دیگر درباره جنگ نوشته بود، اما «رما» برای او رویکردی متفاوت دارد.
او در این کتاب سعی کرده است بر اساس تأملات و حسهای بیواسطه، وقایعی را ثبت کند که فراتر از آمار و تاریخ است. هدف نویسنده در این اثر، به تصویر کشیدن وضعیت انسان ایرانی در لحظاتی است که با تهدیدهای جدی روبروست یا در وضعیت غفلت قرار دارد تا از دل جزئیات، حقیقتی انسانیتر استخراج شود.