جنجال لایروبی مخفیانه در مسندم
روزهای اخیر، موجی از ادعاهای تأییدنشده در شبکههای اجتماعی و برخی سایتهای خبری به راه افتاد. محور این روایتها این بود که ارتش ایالات متحده مخفیانه عملیات لایروبی گستردهای را در سمت عمانی تنگه هرمز انجام داده تا خط کشتیرانی جدیدی گشوده کند. مدعیان میگفتند این مسیر به کشتیها اجازه میدهد تا با عبور از پشت جزیره مسندم، دور از چشم و نظارت ایران حرکت کنند.
در جزئیات این ادعاها، عرض این گذرگاه حدود ۱۶۰۰ فوت (۴۸۸ متر) و عمق طبیعی آن ۹۳ فوت (۲۸ متر) ذکر شده بود. آنها معتقد بودند لایروبیهای محدود، این مسیر را برای عبور تانکرهای بزرگ نفتی مناسب کرده است؛ اما نکته قابل توجه این است که هیچیک از منتشرکنندگان این خبر، مدرکی برای اثبات این ادعاها ارائه نکردند و مقامات رسمی آمریکا یا عمان نیز چنین عملیاتی را تأیید نکردند.
«آرواره شیر»؛ گذرگاهی که یک قرن پیش وجود داشت
تحلیلهای واحد منبع باز (OSINT) با تکیه بر اسناد دریایی انگلیس و آمریکا، دادههای ردیابی کشتیها و تصاویر ماهوارهای، روایت متفاوتی را بازگو میکند. دهانه دریایی مورد بحث، هرگز یک مسیر تازه یا مصنوعی نیست. این منطقه در واقع یک تنگه طبیعی است که در منابع دریایی با نامهای «آرواره شیر» یا «دروازه مسندم» شناخته میشود.
اسناد تاریخی نشان میدهند که بیش از یک قرن است این گذرگاه مستند شده و کشتیها از آن استفاده میکنند. بررسی تصاویر ماهوارهای نیز هیچ اثر بصری از تعریض مسیر یا عملیات لایروبی گسترده در بازه زمانی اخیر نشان نمیدهد.
رد ادعاهای جدید با دادههای ترافیک دریایی
برای بررسی عملیاتی این موضوع، دادههای ترافیک کشتیها در پلتفرمهای ردیابی دریایی تحلیل شد. هدف از این نظارت، بررسی این نکته بود که آیا کشتیها بهطور ناگهانی و در بازه زمانی اخیر شروع به استفاده از این مسیر کردهاند یا خیر.
- مشاهده حرکت مداوم کشتیهای مختلف از این گذرگاه، هم در دوران پیش از تنشهای فعلی و هم در بازه زمانی پس از آن.
- عدم وجود هرگونه تغییر ساختاری در بستر دریا که نشاندهنده لایروبیهای مدرن باشد.
- تطبیق دادههای ردیابی با نقشههای قدیمی که ثابت میکند «دروازه مسندم» همواره یک مسیر شناختهشده بوده است.
در مجموع، شواهد نشان میدهد آنچه در فضای مجازی به عنوان «گذرگاه مخفی آمریکا» معرفی شده، تنها بازتابی از یک مسیر طبیعی است که سالهاست در دسترس دریانوردان قرار دارد.