بانک مرکزی در تازهترین اقدام برای ساماندهی ابزارهای پرداخت، برنامه جایگزینی چکهای رمزدار با چکهای تضمین شده را وارد مرحله اجرایی کرد. این تصمیم در قالب بخشنامهای مورخ اول شهریورماه ۱۴۰۵ به شبکه بانکی ابلاغ شده و بانکها موظفاند طبق زمانبندی مشخص شده، این تغییرات را اعمال کنند.
تقویم خروج چکهای رمزدار از چرخه بانکی
بر اساس بخشنامه جدید، ضربالاجلهای سختگیرانهای برای توقف استفاده از چکهای رمزدار تعیین شده است. بانک مرکزی تأکید کرده که مهلتهای اعلامشده تحت هیچ شرایطی قابل تمدید نیستند:
- هفتم مهرماه ۱۴۰۵:صدور هرگونه چک رمزدار ممنوع میشود.
- ابتدای دیماه ۱۴۰۵:تبادل و گردش چکهای رمزدار بهطور کامل متوقف خواهد شد.
پرداخت آنی؛ شرط جدید برای چکهای تضمین شده
با خروج چکهای رمزدار، چکهای تضمین شده نقش جایگزین را ایفا میکنند. نکته کلیدی در این تغییر، سرعت پرداخت است. از هفتم مهرماه، بانکها باید وجه چکهای تضمین شده را بهصورت آنی پرداخت کنند. در واقع، بانکها دیگر اجازه ندارند پرداخت وجه این چکها را به فرآیندهای طولانی تسویه بینبانکی منوط کنند و باید در زمان مراجعه ذینفع، مبلغ را تسویه کنند.
چرا چکهای رمزدار حذف میشوند؟
چک رمزدار سالها ابزاری برای معاملات کلان، خرید و فروش ملک و مزایدهها بود؛ زیرا دریافتکننده نگران نبود موجودی در حساب صادرکننده نبود. اما این ابزار در ساختاری سنتی عمل میکرد و به سامانههای تسویه بینبانکی وابسته بود.
بانک مرکزی اکنون به دنبال سیستمی است که علاوه بر تضمین پرداخت، امکان ثبت، استعلام و رهگیری الکترونیکی را فراهم کند. هدف اصلی این جایگزینی، حذف فرآیندهای دستی و سنتی و انتقال کامل ابزارهای پرداخت به بستر دیجیتال است تا شفافیت معاملات افزایش یابد و ریسکهای عملیاتی کاهش پیدا کند.