روز ۸ شهریور ۱۴۰۵، فرصتی برای بازخوانی میراثی است که از رسول خدا (ص) آغاز شد و در مسیر امامت، توسط امام صادق (ع) تداوم یافت. این روز را مسلمانان و شیعیان جهان به عنوان سالروز میلاد پیامبر مهربانی و بنیانگذار مکتب جعفری جشن میگیرند.
طلوع هدایت در فضای حجاز
محدثان شیعه، هفدهم ربیعالاول پس از طلوع فجر را زمان ولادت پیامبر اکرم (ص) میدانند. در آن دوران، سرزمین حجاز در تبوتاب بتپرستی، فساد اخلاقی و اختناق طبقاتی میسوخت. تولد محمد امین (ص) تنها یک واقعه تاریخی نبود، بلکه آغازگر پایان تاریکی جهل و ظلمت شرک با نور وحی بود.
او نه برای یک قبیله یا سرزمین خاص، بلکه به عنوان «رحمت للعالمین» مبعوث شد. هدف این رسالت، هدایت بشریت از پرتگاه تفرقه و ستم به ساحل توحید و عدالت بود. پیامبر اسلام با تکیه بر اخلاق نیکو و رفتاری مهربانانه، قلوب سخت و قسی را به نرمی و محبت تبدیل کرد.
امام صادق (ع) و نهادینه کردن سنت نبوی
همزمانی میلاد پیامبر (ص) و امام جعفر صادق (ع) در این روز، نشاندهنده پیوند ناگسستنی میان قرآن و عترت است. امام صادق (ع) در سلسله امامت، جایگاهی ویژه در ترویج معارف ناب اسلامی دارد. ایشان با تأسیس دانشگاه بزرگ شیعه، سنت نبوی را در قالب علوم فقه، کلام و اخلاق به نسلهای بعدی منتقل کرد.
این پیوند که در حدیث ثقلین بر آن تأکید شده، مایهی رستگاری و هدایت انسانهاست و نشان میدهد که تبیین معارف دینی در مکتب جعفری، در واقع تداوم همان مسیر هدایتی است که پیامبر (ص) آغاز کرد.
تثبیت «روز اخلاق و مهرورزی» در تقویم ملی
با استناد به سخن پیامبر اکرم (ص) که فرمودند: «إِنَّما بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَکارِمَ الْأَخْلاقِ» (من برای تکمیل مکارم اخلاق مبعوث شدهام)، هفدهم ربیعالاول در تقویم رسمی کشور به عنوان «روز اخلاق و مهرورزی» نامگذاری شده است. این نامگذاری بر چند محور اساسی استوار است:
- تکمیل مکارم اخلاق به عنوان هدف اصلی بعثت.
- تبدیل مهربانی از یک رفتار ساده به یک الگوی نظاممند اجتماعی.
- تأکید بر سیره نبوی در برخورد با مخالفان و دوستان.