دولت چهاردهم برای توجیه وضعیت معیشتی کشور، انگشت اتهام را به سمت شرایط جنگی، تحریمهای گسترده و محدودیتهای ارزی میگیرد. از دیدگاه مسئولان، بخشی از گرانیهای اخیر نتیجه مستقیم فشارهای خارجی است و نمیتوان تمام این نوسانات را به ضعف سیاستگذاریهای داخلی نسبت داد.
تضاد روایتها در مدیریت اقتصادی
در نقطه مقابل، منتقدان دولت معتقدند مدیریت ناکارآمد بازار و عدم کنترل تورم، منجر به کاهش شدید قدرت خرید مردم شده است. این گروه افزایش قیمت کالاهای اساسی را گواه شکست دولت در مهار تورم میدانند. در حالی که دولت ضمن پذیرش برخی کاستیها، خواستار همکاری بیشتر و پرهیز از تخریب است.
در این فضای پرتنش، محورهای اصلی اختلاف نظر بر سر موارد زیر متمرکز است:
- تأثیر تحریمهای خارجی در مقابل ضعف مدیریت داخلی
- کاهش قدرت خرید مردم و رشد قیمت کالاهای اساسی
- توجیه عملکرد بر اساس «اقتصاد جنگی»
نقد به منتقدان: اقتصاددانانی که عدد نمیدانند
محمد مهاجری در بررسی انتقادات وارد به دولت مسعود پزشکیان، نگاه تکبعدی به عملکرد دولت را رد میکند. او معتقد است هرچند تصور بینقص بودن فعالیتهای دولت درست نیست، اما نسبت دادن تمامی مشکلات موجود به شخص رئیسجمهور یا دولت چهاردهم، بیانصافی است.
مهاجری بخشی از این انتقادات را متأثر از فضای رقابتهای انتخاباتی و اثرات جریان سیاسی دولت سیزدهم میداند. او با لحنی تند اشاره میکند که برخی از منتقدان، علیرغم اینکه اقتصاد خواندهاند، اما در تحلیلهای خود از اعداد و ارقام غافل هستند و ارزیابیهایشان بیش از آنکه بر واقعیت استوار باشد، تحت تأثیر رقابتهای سیاسی است.
علم اقتصاد در برابر قضاوتهای احساسی
به باور این فعال مطبوعاتی، تحلیل مسائل اقتصادی نیازمند فاصله گرفتن از قضاوتهای سیاسی و احساسی است. او تأکید میکند اقتصاد علمی است که بر پایه آمار، شاخصها و جداول بنا شده و هرگونه قضاوتی بدون بررسی دقیق دادههای اقتصادی، فاقد اعتبار است.
مهاجری در پایان یادآور شد که اقتصاد در دوران تحریم و محاصره، اقتضائات خاص خود را دارد و بررسی عملکرد دولت باید در همین چارچوب و با نگاهی به شرایط ویژه کشور صورت بگیرد.