کودکی در سایه فقدان و تلاش برای بقا
محمدعلی رجایی سال ۱۳۱۲ در خانوادهای مذهبی در شهر قزوین متولد شد. پدرش که پیشهور بود و مغازه خرازی داشت، زمانی که رجایی تنها چهار سال داشت از دنیا رفت. با مرگ پدر، مسئولیت اداره خانه بر عهده مادر و برادر ۱۳ سالهاش افتاد. او دوران کودکی را در فضای مذهبی گذراند و تحصیلاتش را تا مقطع ششم ابتدایی ادامه داد.
سفر به تهران و تجربه بازار
پس از پایان تحصیلات ابتدایی، رجایی ابتدا در مغازه خرازی داییاش شاگردی کرد. اما در ۱۴ سالگی تصمیم گرفت برای آیندهای بهتر، قزوین را به مقصد تهران ترک کند. در تهران، او وارد فضای پرجنبوجوش بازار شد و تجربیات متفاوتی را پشت سر گذاشت:
- شروع به کار به عنوان شاگرد در بازار آهنفروشان.
- فعالیت در زمینه دستفروشی در نقاط مختلف شهر.
- کاسبی در تیمچه حاجبالدوله.
روزگار دستفروشی او تا زمانی ادامه یافت که دولت رزمآرا تصمیم به جمع کردن بساط دستفروشان سبزه میدان گرفت. این اتفاق باعث شد رجایی مسیر شغلیاش را تغییر دهد و با مدرک ششم ابتدایی، در گروهبانی نیروی هوایی استخدام شود.
بیداری سیاسی و تغییر مسیر نظامی
دوران حضور در نیروی هوایی، زمان شکلگیری باورهای سیاسی رجایی بود. او در این سالها با فداییان اسلام همکاری کرد و تحت تأثیر شعارهایی چون «اسلام برتر از همه چیز است» و «احکام اسلام باید مو به مو اجرا شود» قرار گرفت. همزمان با اوج فعالیتهای سیاسی مصدق، رجایی نیز جذب تفکرات دینی-سیاسی شد.
اتفاقات ۲۸ مرداد نقطه عطفی در زندگی نظامی او بود. در پی این حادثه، رجایی به همراه جمع زیادی از کارکنان نیروی هوایی تصفیه شدند و به نیروی زمینی منتقل گشتند. این تغییر مسیر، آغاز دورانی از مبارزات و فعالیتهای سیاسی گستردهتر او در سالهای subsequent بود.
