تضاد میان ادبیات وحدت و واقعیتهای نظری
حجتالاسلام والمسلمین مبلغی در بخش علمی چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی که در پژوهشگاه مطالعات تقریبی قم برگزار شد، از وضعیت فعلی تحولات این حوزه سخن گفت. او با پذیرش پیشرفتهای صورتگرفته در ادبیات وحدت اسلامی طی سالهای اخیر، اشاره کرد که این توسعه لزوماً به معنای حل تمامی مشکلات نیست.
به باور عضو مجلس خبرگان رهبری، حوزه نظری وحدت همچنان با خلأهای جدی روبروست. او استدلال کرد که نبود یک نظریه منسجم باعث شده تا ظرفیتهای فکری و علمی موجود، بهطور کامل در مسیر تحقق وحدت اسلامی به کار گرفته نشود و گسستی میان ادبیات موجود و عمل نظری ایجاد شود.
موانع تاریخی و اختلال در ادراک
برخی زمینههای تاریخی و اسنادی که در طول زمان انباشته شدهاند، تعصبات ریشهداری ایجاد کردهاند که امروز مانع فهم صحیح از مفهوم وحدت میشوند. مبلغی معتقد است این تعصبات باعث نوعی «آلودگی و اختلال ادراکی» در بخشهایی از عرصه فکری و رفتاری جوامع اسلامی شده است.
او ریشه مشکلات فعلی را در برداشتهای نادرست و تلقیهای غلطی میبیند که در طول تاریخ شکل گرفته و بر رفتار مسلمانان نسبت به مسئله وحدت اثر گذاشته است. این رویکردها باعث شده تا حتی با وجود پیشرفتهای ظاهری، همچنان موانعی درونی در مسیر همگرایی وجود داشته باشد.
ضرورت بازگشت به میراث فکری امام
برای عبور از این بنبست، مبلغی بر لزوم استوار کردن حرکت وحدت بر یک بنیان فکری و نظری مستحکم تأکید کرد. او بر این باور است که تداوم دستاوردهای سالهای گذشته، در گرو توجه جدی به موارد زیر است:
- بازخوانی و بهرهگیری از میراث اسلامی.
- تکیه بر اندیشههای امام خمینی (ره) در زمینه وحدت.
- فعالسازی «فقه وحدت» در حوزههای علمیه برای پر کردن خلأهای نظری.
در نهایت، او تأکید کرد که هیچ جنگی در جامعه اسلامی نباید سبب از بین رفتن اخوت امت شود و تنها با تکیه بر یک نظریه منسجم میتوان بر تعصبات تاریخی غلبه کرد.