محمد خاشعی در سی و نهمین نشست میز صنعت سازمان بورس و اوراق بهادار، چالشهای ساختاری صنعت لیزینگ را تشریح کرد. او معتقد است محدودیتهای فعلی تنها به یک بخش محدود نمیشود، بلکه زنجیره تأمین و فروش منابع در این صنعت بهطور همزمان دچار اختلال شده است.
تله تورم و ساختار غیرداراییمحور
یکی از ریشهایترین مشکلات صنعت لیزینگ، عدم بهرهمندی از رشد ارزش داراییها در دوران تورمی است. خاشعی تأکید کرد که برخلاف بسیاری از بخشهای اقتصادی، شرکتهای لیزینگ داراییمحور نیستند. در واقع، بخش اعظم داراییهای این شرکتها را مطالبات و معوقات ناشی از تأمین مالی مشتریان تشکیل میدهد.
این ساختار باعث میشود شرکتهای لیزینگ نتوانند از افزایش قیمتها در بازار سود ببرند. در حالی که نرخ تورم در سالهای گذشته بهطور قابلتوجهی افزایش یافته، درآمدهای آتی این شرکتها از پیش مشخص شده است. رشد صنعت لیزینگ متناسب با نرخ تورم و افزایش ارزش داراییها پیش نمیرود.
توهم ارزان شدن پول در شبکه بانکی
مدیرعامل لیزینگ رایان سایپا به نکتهای حساس در مورد هزینههای مالی اشاره کرد. او توضیح داد که کاهش هزینه مالی در سالهای اخیر، به معنای پایین آمدن نرخ میانگین بهای تمامشده پول نیست. دلیل اصلی این اتفاق، کاهش شدید ورود منابع مالی بانکی به شبکه لیزینگ است.
سیستمهای انقباضی و محدودیتهایی که تأمینکنندگان مالی بانکی ایجاد کردهاند، نه تنها شرکتهای لیزینگ، بلکه خود شبکه بانکی را نیز با تنگناهای سنگینی مواجه کرده است. در این شرایط، شرکتها برای بقا به دو منبع متکی هستند:
- سرمایه سهامداری
- منابع جذبشده از بازار پول و سرمایه
سرکوب صنعت میان دو فشار
صنعت لیزینگ اکنون در وضعیتی است که هر دو سر زنجیره تأمین و فروش را از دست داده است. از یک سو، ورودی منابع به دلیل سیاستهای انقباضی بانکی محدود شده و از سوی دیگر، مقررات و محدودیتهای رقابتی در نرخ فروش منابع، دست شرکتهای لیزینگ را در انتهای زنجیره بسته است.
این فشار دوطرفه بهطور ناخواسته منجر به سرکوب این صنعت شده است؛ چرا که شرکتها نه توان جذب منابع ارزان را دارند و نه اجازه دارند منابع خود را با نرخی متناسب با هزینههای واقعی به بازار عرضه کنند.